{"book":"adl1214","page":424,"text":"نسخه\nبروفی\nفیض حظ\nصفحه ۴۱۷\n\nغزلیات\nبیمار شد دلم زغمت یار چاره سنج\nتغییر دیده ش حال بیمار چاره سنج\nسیلابی از سرشک فزون تر ز بحار\nاز دیده روان شد بگلزار چاره سنج\nبنگر که چه سان مرغ دلم زار و نزار است\nدر پنجهء باز است گرفتار چاره سنج\nمستی بکشاد از مژگان ناوک دلدوز\nبنگر که چه سان قلب فگار چاره سنج\nزین پیش دلم بود شکیبا ببرت\nاکنون چه کنم نیست بمن چاره سنج\n\nاز ساقیان بزم محبت که دلخوشم \nاز شراب عشق به پیمانه میکنند\nبر شوق وصل دوست که رندان می‌پرست\nخود را مقیم درگه میخانه میکنند\nشور و نوا فکنده بعشاق عشق یار\nاز بسکه یاد آن گل فرزانه میکنند\nامید وصل نیست مراضی مگر همان\nشبنم و غلم بر تن پروانه میکنند\n\nدیرانیان چو زلف سیه شانه میکنند\nدلهای عاشقان همه دیوانه میکنند\nطنازیان شوخ تو را گر شوند دوست\nاز جسد حیات بیگانه میکنند\nاندر فروز مژه و یاقوت مرعشان\nچون مور جمع آوری دانه میکنند\nاز یک نگاه گر چه تبه میکنند دل\nای نار ششتا گر چه رندانه میکنند\nشحنه رخنه بر دل و ایمان فکنده اند\nتاراج دین بغمزه مستانه میکنند\nبر یاد خال روی تو قوم صنم پرست\nخود ترک سجده بت و بتخانه میکنند\nدر آستان پیر مغان رو مراضیا\nکانجا می الست به پیمانه میکنند\n\nدل خواهم که از جور تو دلبر واژگون گردد\nتنی خواهم که از تیغ جفایت غرق خون گردد\nز طوفان غم وصلت نجاتی داد دستم\nبساحل کشتی صبرم ز هجران سرنگون گردد\nدر این گیتی که مجنونی ببرد از غم لیلی\nکه را دل شاد از جور سپهر نیلگون گردد\nبسر کرشمه ای ای شوخ شیرین وصل شمشیرم\nچرا فرهاد هم آغوش کوه بیستون گردد\nطواف کعبه مقصود آسان است انکس را\nکه از صدق و ارادت سوی جانان رهنمون گردد\nاگر آن شاه خوبان پیچ و تاب زلف بکشاید\nخرد از جان و دل مشتاق زنجیر جنون گردد\nبیاد دیدن رویش زحسرت عاشقانش را\nسزد گر چشم‌های چشمم بکوهی خون گردد\nبعمرم کی نیابد آدمی را بحر نان دایم\nکه سرگردان بگرد گنبد گردون دون گردد\nمراضی راز دل را ناگهانی کن پیدا\nبغیر حق کسی کی واقف از سر درون گردد\n\nبترن\nبمکر و فریب بتان سحر و جادو\nخداوند دو جهان داد\nحکایت غم و فریاد\nچاره سنج\n\nاین جور و جفا کار همه بیداد میکنند\nداد درون سینه بحالی نبرند\nای دوست رحم کن که دلم در فراق تو\nیصل فراق عشق تو فرسیدا بیا\nاین طعن و مال هنگام صبحدم\nاز غصه کار غصه فرهاد میکنند\nاکنون چو ناوک تو برفت از بدن\nامید ارزوی دیدن بیمار میکنند\n\nدر حریم قدس سویش بارها در میزنم\nمیدهم شرح غم خود فاش میگریم\nباز هم با خود تسلی میدهم از مهر او\nبر سر کوی عزیزش حلقه بر در میزنم\nسوخت جانم در فراق یار آتش خوی من\nاز برای یک نگاهش بال و پر میزنم\nآتشم در سینه افروخت از داغ فراق\nعاقبت در حسرتش بر سینه آذر میزنم\nروز شب نالیدن من از غم هجران اوست\nبر در امید وصلت باز حلقه بر در میزنم\nای طبیب درد من بشنو فغان و زاریم\nمن ضعیف و ناتوانم روز و شب دم میزنم\nسر ز کوی او نتابم گرچه بردارم کشند\nمن برای وصل آن مهرو دم از جان میزنم\n\nحرف دال\n\nصدای ناله عاشق کی اید بکویم\nبچشمش سرمه بیداد را ساییده وقتی آید\nببزم کوی دلبر از غم مستان تماشا کن\nکه خاک غم بفرق عاشقان پاشیده اید\nببزم دین رویش از له سوئی ولیکن\nفغان کن بن بلبل حسن افزون اید\nمراضی عالم از هجران شادی\nقسم کی غفلت عشق بر دیده کی آید\nدلم از عشق افزون مید\nشیدا روز و شب دم از جان میزنم\nامید دیدن بیمار میکنند\nبیمار عشق در فراق تو می‌میرد\nتو رحم کن بر این دل زار و نزار من","chars":2853,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00424.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/424","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/424","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}