{"book":"adl1214","page":397,"text":"نسخه\nدوست ناصح\nصفحه ۳۹۰\nرستگاری که اعرشه طاعت و عبادت و پرهیزکاری و صداقت و انصاف و مروت داشتن و عدالت است که هرتی نوع خود ایفاء بروا داشته ایم\nو میوه عصایق را بکار بگذاریم و محمد و شکر الهی بجا می آوریم دیگر ابنای وطن خود اقدام نمائیم در رعایت حال فقرا و ضعفا ثلث خود را منظور داریم تا ثوابها\nبر خوردار و از غم بید وستان و اخوان دینی خود را اداره صحیح القول و نافع حق نزد و جالب مجال ود و دار غرام باشیم و بنا بر حفظ نامی و حفظ حشمت\nمملکت خود ساعی و جاهد و متفق در تحت قواعد و انقاسه وقت خود که امیر و پیر و قوانین را منظور دارند بوده باشیم (المانی) با دولت وقتی که مورونا\nمحرب امور ملت و دولت اسلام باشند همرای و معلوم آواز باشیم و آنیز پیش با خارج ملت و مذهب خود ننمائیم بلکه در صد د مخالفت و ممانعت حسب شرایت\nمقاصد آنها برآیم و موافق آیه شریفه که میفرماید اِنَّمَا الخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ\nلَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ یعنی از شرب و قمار و اسباب قمار اجتناب کنید تا رستگار شوید و نیز تأکید فرموده که بزنا ولواطه و سرقت و اعمال\nقبیحہ دیگر آغشتہ نشویم و ظلم و تعدیرا پیشه خود نسازیم و اذیت و آزار کسی روا نداشته باشیم و در غیاب کسی حرف بد و دروغ نگوئیم و بحسد یکدیگر زبانا\nنه ببریم و این انوقت نباشیم تا مبر در حمت پروردگار شویم قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ضَلَّ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَ\nأَجْرٌ عَظِيمٌ وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ (مسیوالمانی) بپوستی جای مقصور من انیفقرات بردید\nکه بیان فرمودید و این دستور العمل و قانون ملتی شما نیمی خوب است قاعده تا پیشوای بزرگ مفتستان شخص بزرگ و حکیم و دانائی بوده و شقتی به عالی\nو صقلیه اگر بهموم اسلامیان آیا از ایشان در جهان نخلستان و خط و آفاق سستان خوابند شد حال بفرمائید ببینم که قواعد و دو و اسلام در امور دیات\nو رعیت داری موافق چه قانون و بچه ترتیب است (مؤلف) بحمدالله امور دو و اسلام با هم منتظم است و کمال مواظبت را بر حال استات\nعلیه از عموم رعیت دیجها و بو سرحد مملکت و قلمرو خود داشته و دارند و دادرسی پیشه کرده گفته ای نمایند و تحسینو تاتی با بر رعیت میدهند و همه روز در انیات\nنگهداری و نظم مملکت اقدامات لازمه بعمل می آورند و تدابیر حسنه را پیشرفت مقاصد خود بکار برده و میبرند و اظهار مودت ویگانگی در روابطه ایان\nبا هر یک از دول همسایه موافق معاهدات متینه که داشته و دارند دایر است و تغییری نیافته و بکاری که منافی حال ملت و دُوَل اسلام نباشد\nبا هر یک از دول متصا به اروپا و آسیا و غیره شرکت و همراهی و اقدام می نمایند که شاید فایده بحال ملت و دولت متبوعه خودشان بیدار\nباعث محبت و مودت در رغبت ملل و دول دیگر بملت و دو علیه اسلام گردد (مسیو المانی) خیر خبر جناب کا آنچه در خصوص میمانمات\nدولتی فرمودید اغلب ملاحظه حبیبه طن و ملت پرستی و خیرخواهی دول اسلامیت و از این کلاً حقیقت داشته باشد زیرا هره یک اندازه خلیقات\nکرده ام و بی اطلاع و بینایی اغب اجزاء سلطنت را از حال ملک وملت نوشته وقتی دارم که بیشتر اوقات وقایع معتد بها در سرحدات\nاسلام بر امرا سلطنه نمیرسد فرضاً اگر برسد هم رجال آن دوو بسمع پادشاه خود نمیرسانند پس خوب است علت اسلام عموما تحریک کالی\nدر اقدام با تفاق نموده در صد د آبادی مملکت و اقتدار رو و ملت خود برآیند و فایده بمالک خود را بر دارند که غیری نبر و عاق و دای\nاین ملت قوانین دولتی را مجاری دارند و علماء عصر تصدیق به پیشرفت امور سلطنت نمایند بهیچنان رجال رو طلاب رضا و آسایش ملت بایستی\nکه سینه در بین نیاید و احکام صادر نمایند که انجام آن برعیت دشوار نباشد (مؤلف) خیر خیر چون حرکات علت عوامانه است نظر بر نادان\nچنانچه دولت بخواه باصلاح رعیت کاری انجام ده غطی شعر است زیرا نفاق و نادانی مردم مانع پیشرفت مقاصدات (مسیو المانی)\nبگوئید ببینیم آیا مکن نیست عام اسلام یا بهین شرایط و قانون متفق الرای شاین (مؤلف) خیر معاذالله (ص) چه دلیل دارد (ج)\nبرای آنکه نقلا بر خیرا عظم احترصاب بقرآن نماند و راجع به هم یقیرا کوچ باشد بعضی علمای روحانی که مشغول ترویج دفینه ولی بکار های بعضی\nملیتی ضعیف حاضره اند ملاحظه آنکه مبادا امر و انحی بنمایند و پیشرفت کند و ثانی توجه از حاضره دلها بر چه با مو ملکیتی دارند که پیش از اقدام\nبا صلاح امور داخلی لابد باید امر بصلاح حر اور ده آند و شد ابقایع جاریه نمایند لهذا اور ا اخیر مروس عدالت مین یکدیگر را کار گذاشته از جان\nشمال قشون دولت روس منتفد می و تخطی خواهند کرد و از سمت جنوب مضان جنگی انگلیس بیگز اکنی سملع فارس خواهند شد دوست بنجایند\nبکشور","chars":4006,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00397.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/397","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/397","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}