{"book":"adl1214","page":395,"text":"پرستش مسطح\nیخرج الحی من المیت و یخرج المیت من الحی و یحیی الارض بعد موتها و کذالک تخرجون و من ایاته\nان خلقکم من تراب ثم اذا انتم بشر تنتشرون و من ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها\nو جعل بینکم مودة و رحمة ان فی ذالک لآیات لقوم یتفکرون و من ایاته خلق السموات و الارض و\nاختلاف السنتکم و الوانکم ان فی ذالک لآیات للعالمین و من ایاته منامکم باللیل و النهار و ابتغاؤکم\nمن فضله ان فی ذالک لآیات لقوم یسمعون و من ایاته یریکم البرق خوفا و طمعا و ینزل من السماء ماء\nفیحیی به الارض بعد موتها ان فی ذالک لآیات لقوم یعقلون و من ایاته ان تقوم السماء و الارض بامره\nچه دلیلی بخدائی بت دارید (هندکی) ما دارای بیناکان طبعی آگاهی شما میگویم یکی اندام بت پرستی اینکه موافق\nاخبار و آثار وقت اسلام وقتی کل آدم را ملائکه سرشتند و امر شد که صورت کالبد آدم بسازند چون جبرئیل آدم را ندیده بود کالبدی مثل تیر کاشت\nکه سر و پاش معلوم نبود بجدها شخصی بجبرئیل رسید که اینصورت موافق دستور اسبانیت ندارد و کنار چشمه نور مجسمه از قله است بردار و کالبد آدم\nاز آنقرار بساز جبرئیل رفت و آورد و از آنقرار ساخت حال ما مردم آن صورت را رب النوع یا مظهر خدا دانسته بت فلزی شبیه با دیسازیم\nو پرستش میکنیم (مؤلف) بت پرستی را فهمیدیم اما آویختن زنار و کشیدن قشقه در پیشانی و غسل هر روزه و پرستیدن گاو در مذهب هنود\nچه جهت دارد (هندکی) زنار و قشقه علامت بندگی و نشان عبودیت است که از هفت هنود هر کدام زردتر و بیشتر زنار رشته\nتازه میکند بطریقه خود متدین تر است غسل هر روزه هم بواسطه آنست که انسان در خواب از ذکر خدا باز می ماند و در بیداری که\nغسل میکند مجددا مهیای بندگی میشود گاو پرستی ما نیز موافق دستورالعمل پیشوایان و برهمنان قدیم بود چه اکر میگویند گاو حیوان\nشریف و نعمت بهشت و واجب الاحترام میباشد (مؤلف) پس از این احساس مبین قواعد ملت محترم اسلام چگونه برتری مییابید\nادیان دارد که صاحب ان نداند یعنی شما میدانید که قادر و تواناست نه مجسمه فلزی را که بید قدرت آدمی ساخته شده و دیگر زنار رشته\nکه شما بگردن میبندید اگر برای مردمان است تا انکه بهمان بت را در گردن اندازند تا بدانند خدا باشما و گردن از مو بار است\nو اگر برای رب النوع خودتان میکذارید آنهم بیخبر است زیرارب النوع شما چشم دیدنی و گوش شنیدنی ندارد مگر خود تا ان\nببندید چنانچه رب النوع بصیر و سمیعی شد که از هنگام بنده گان خود اطلاع یابد محتاج بعلامت پیشانی نیست پس این دستور پیشوایان\nشما هم خلاف است اما پرستش گاو نه چنانست که بیان کردید شاید بنا بر فرمایش پروردگار توسط حضرت موسی\nبنی اسرائیل است قوله تعالی قال انه یقول انها بقرة لا ذلول تثیر الارض و لا تسقی الحرث مسلمة\nاگر باین جهت است عنوان دیگری دارد که خداوند خواست قدرت نما فرماید لذا قوم مغرور بیرا بکوساله محتاج فرمود تا تکبر\nبازمانند و این دعلی بحرمت گاو ندارد و اما باید تمام گاوان آن صفت را میداشته نه یک کوساله جه سوء این به یقین دارم که\nپیشوای بزرگ ملت هنود در طفلی شیرخوارگی از مادر یتیم مانده و باشیر گاو تربیت شده تا بحدیم رسیده از آنجهت خود را احیا کرده گاو\nدانسته حکم بحرمت و پرستش آنحیوان نمود پست بلاشک دانشمشیر گاو اورا یکم ذکاوت داده درین معنی اختراع کرده زیرا گاو ترجیح و\nاختصاصی بر سایر اناث ندارد مغز علوفه زیاد خوردن و زحمت و تعب عاکه بودن و طعم ذائقش انقد شیر و چربی پاک فرق نکرده\nو شناختن پنبه دانه و کنجاره از هم دو اد کشیدن در محلی که بسته و گرسنه باشد و گوشت رسیدن بمرضی که او را طبق میگویند است\n(هندکی) با داد مشتاقانه دو طریقه ما را بیکی باطل کردید و یکی ماند اینجا نمی مانیم و میرویم بخیرات خانه که میر چراغ نزد پیر زاده گان\nبشیم مائی کمیله و تارا و گوبند دبه داس هم همراه باید بروند دولت مر باد و خانه آباد (ملاقات دویم) بدخوی گران\nبا افسردگی اتفاق افتاد پس از آگاهی بحال یکدیگر حالات داخله مملکت را پرسید در جواب او انچه لازمه واقتضای تمدن بود بکار\nبردم عاقبت دیدم رشته سخن را بمیدان سب کشانیده گفت چنی جمبلی بوضع ایران و ایرانیان که زماها عهدنامه دولتی را\nبا معاهد خارجه میسپارند مؤلف در جواب او گفتم چند علت و چند در این سکه متمرکز است که نمیتوان آشکارا اظهار نمود ولی\nایرانیخورد","chars":3599,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00395.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/395","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/395","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}