{"book":"adl1214","page":390,"text":"سراج الاخبار\nدفتر ششم\nصفحه ۱۸\n\nتجربه یازدهم\nدر خصوص اشیای نامی عالم که بزرگتر علمیه بلندترین نردبانهای\nعالم نردبانیست که عیسیان برای بالا رفتن بقله کوه نامی در سان ساخت اندچون کوه مزبور بعقیده ایشان جبل مقدس است که تکیه\nواضع قانون و متبع احکام و قواعد شریعه انسان در آنجا مسکن و تعیین بهشت و پنهان پندارند که هرکس بر قله ان کوه صعود کند در دروازه\nاسمان برسد زیرا ارتفاع اینکوه هزار متر تخمد و ده متر است و نردبان مزبور دارای شش هزار پله میباشد غنی ترین توانگران\nعالم مترجون رکفلر امریکائیست که سروتش بهزار ملیون ریال یعنی دوبیست ملیون لیره میرسد بزرگترین درختان عالم\nبنا بتصدیق عمومی سیاحان اشجار پشه کالیفورنیا از بلاد غربی امریکا بشمار می آید که طول بعضی از آنان بصد متر متجاوز است تا این\nاوقات تحقیق نرسیده که در ولایت او کسا لا از توابع مکسیکو درختی است که صد وسی دشت متر طول دارد اما در مده ان در ۴۶متر\nمیباشد و اند رخت شوره گز است که ببربی دائل هم می نامند و سی نفر آدم بغل کشاده نیز اند برا وا حاطه کنند عمر این درخت\nمتجاوز از ششصد سال گفته میشود بزرگترین منزلهای المردوپ یکی از محلات لندن منزلی بناشد که دارای شش هزار\nاطاق است و پنجاه ملیون فرانک خرج بنای آن را داده مهیب ترین بیاین عالم کشتی جنگیست که دولت ژاپون بکارخانۀ\n(باد وانفریس) در اداره شرکت دیگر و برادران میکسیم ساخته طول این هزار و پانصد طونبلات است قوت آن معادل\n۲۴۰۴۴ اسب می باشد و در طول ۱۲۲ متر و ۲۹ سانتیمتر است و عرضش ۲۲ متر و ۷ اساسنتیمتر است در\nان کشتی قبو فلزی تعبیه شده که توپهای بزرگی در بروج آن میگذارند و ضخامت هر برج آن ۴۵ سانتیمتر است و در هـ\nدیکه (پیل فعل ) و سه دستگاه ماشین بخار از لوازم سفینه مذکوره دارای ۵ عراده توپ بزرگ و کوچک\nممتاز است و بواسطه ان کشتی قوای بحریه ژاپون یکدرجه ترار ترقی کرده بزرگترین حماههای عالم مامر شرینه\nاطریش است که ۵۷۸ قدم عرض و ۱۶۱۵ قدم عمق و محل گنجایش هزار و پانصد نفر دارد دارا ترین سودایان\nعالم ورث روهشید یهودی سمرقند که پول انها معادل پنج هزار لیره است وسیع ترین جنگلهای عالم جنگلهای\nاوسط افریقاست که عرض آن از شمال بجنوب ۸۰۰ کیلو متر وطول ان تاکنون معین نشده است و یکد یه جنگلها\nسیریا است که در طول ۵۰۰۰ کیلومتر و در عرض دو هزار و هشتصد کیلومتر ممتد شده اما بزرگترین جنگلهای امریکای\nجنوبی جنگلیست که در وادی نهر (الامازون) ممتدست و طول ان ۳۳۰۰ کیلومتر و عرضش دو هزار کیلو متر\nمیباشد و پس از اینها جنگلیست در امریکای شمالی که طولش ۱۷۵۰ کیلومتر و عرضش هزار و ششصد کیلومتر است\nجسیم ترین پلهاے عالم پل ثمرت انتها ی در روی نهر واحد که بهم چشمه دارد و بنایش از سنگ است در کشتیها\nبادی از زیر قس عبور می نماید قبل از دو هزار و پانصد سال ساخته شده در معادن استرالیا الماسی در ۱۳۲۲ یا\nکه یازده سانتیمتر ارتفاع و ۶۴ سانتیمتر قطر در ۴۷ غرام ثقلت دارند قدیم ترین بناهای عالم گنبد\nهرمان مصر است که از حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام پرسیدند بنای گنبد هرمان از چه عهد است در جواب فرمودند\nبنٰی الهرمان النّسر الطائر فے السرطان و شرح آن بنا مفصل است کتاب المدرک و مجرمان خواهد شد\nعجیب ترین مجسمه های عالم مجریاست دو کوری در کوه بامیان راه کابل است که شرح آن در نسخه قبلها بالغرم بیان شده\nو از کل سنگ که ابدا سنگ با الصنونه نیست به ان ارتفاع اینمهرت صد و یا به آن دست مانده اگر چه حوالم او را تحر شایه\nملصال می نامند و بعضی ثبت بامیان میگویند لکن مؤلف تحقیق میآرده که آن ہیکل در رمان قدیم الایام بضع الله پرستی تقرید ادید\nو بقینه آن دو مجسمه توام شبیه ہیکل حضرت حوّا و آدم علیهما السّلام است چنانچه تصویر آنها در اذهان نشست میرسم اند ۱\nنردبانها\nثروتمند\nعظیم\nبزرگترین\nتخمیناً جسیم ترین بادوان فریس\nسرعت ان بیست و دو نیم\nرو در سس ۲ میلا است.\nبحریه\nسودا گانست\nجنگلهای وسیع\nمسلهای\nعظیم ترین\nالماسهای جسیم\nبناهای قدیم\nمجسمه عجیب\nگل سنگ\nخاک سفت میشورا\nگویند","chars":3358,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00390.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/390","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/390","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}