{"book":"adl1214","page":381,"text":"نسخه ٤\nدانش\nصفحه ٣٧\nفریور نه قد که بغم مزاجند هر مشکلی باشد کشاده است و دور از خدا و با مکنت پر مذاخل هر جرم میشوند (۸) اشخاص تاریک\nمیان یا ریش میانه قد بسیار بشان پرهیزگار و پاک دین و ثابت القول صاحب رأفت میشوند مگر بعضی از آنان را که شیطان فریبد\nو داخل صحبت نماید (۹) صفت اشخاص کوسه است کوسه کوتاه فراغلب باتید و زحمت کش و لئیم و مفسد و کم همت\nو بر طمع و بد قول و نمک نشناس و کج خلق و صفت کر و سامی اندوختن درهم و دینار ند مگر بعضی که هدایت شده باشند\nکوسج میانه قد بسیاری پرهیزگار و دین شاه باهمت و کافی و صاحب کمال و باز کاوت و نیکو مزاج و شهرت پرست\nو عارف و بخیل و بآنرا ضیع در اخیرت می افتد کوسج بلند قد از سیاه و سفید و کافر و مسلمان همه جا اغلب صاحب طالع و پسر\nامور و بزرگ قوم و محترم در خواص دولت و ملت و با وفاد بی قید ر صاحب مکنت و در از عمر و در اول لا ابالی و در اخیر متقی\nو خسیس مایمن و حریص و مخوف میگردد (۱۰) در جنس سیاه با صداقت بیش از جمله در هست ما دامی که فریب مگنت در رفتار\nو کردار مرده هم شهرشان ندارند تا بعد از طفولیت و بصیرت خیره و بی ادب تر از عموم انسان میشند مگر آنهائیکه در زیر د اشخاصی\nبزرگ پاک طینت تربیت بشوند قهرا احال ایشان تغییر می یابد (١١) علامت خصال مردمان از اعضا و جوارح آنان بیانه\nصفت سر صفت سر هر که سرش کوچک است بی شعور و هر که سرش میانه است بغیور و سودائی و هر که سرش بزرگ است باین اندازه\nصفت موی سر صفت موی سر هر که سرش کم مو باشد پر مرض و پر زحمت و پر خوراک و پست فطرت و کج خیال\nصفت ابرو صفت ابرو (۱۳) علامت بده و خصال آویز و صفت ابرو هر که ابروی سیاه پیوسته\nدارد خنده رو و بی وفا و دروغ گو و ابن الوقت و حریص و لا ابالی و زن دوست و از خود راضی و لئیم است مگر از سر زادن\nواقعی بنی هاشمی که هر گاه این صفت را داشته باشند بر عکس خواهند بود هر که ابروی کشاده بلند مو دارد با رأفت و نکو\nمروت و متقی و زحمت کش و با دیانت و صاحب مکنت و درست قول و شجاع و کریم و باز کاوت است هر که ابرو\nصفت مرزگان صفت مژگان (١٤)\nبلند باشد صاحب مکنت و جود وسخا و طالع و اقبال و با جبروت و سخت دل و شجاع و حریص و با عزت و با وقار و تر\nهوش است صاحب مژه سیاه میانه قد زود آشنا و رحم دل و بلند همت و نیک فطرت و کم بخت و با مروت و ضعیف غلعی\nو کم طاقت و خوش مزاج است صاحب مژگان میش رحمت کش و قانع و صابر و پست فطرت و کم جرأت و جسور است\nصفت چشم صفت چشم (١٥)\nقید و نامحرم خواهد بود و هر که از رق چشم باشد عکس و کم صفت و خام طمع و بد قولی اتفاق می افتد و بعضی هم باهل اسرار\nو شرارت میشوند اعتبار بدرستی آنان نشاید مگر انه بجهته اننجاب با شد یکے چشم قدری پر میز نزدیکتر دو چشمه\nو پر وفا","chars":2296,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00381.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/381","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/381","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}