{"book":"adl1214","page":379,"text":"نسخه ۳\nدفتر دانش\nصفحه ۳۷۲\n\nلوازم او را آماده نماید و ناچار همه صعوبات و ناملایمات را هم متحمل شود و گوم نرفی را بگیرند که پیر سالخورده و بیوه چند بن ساله\nباشد که شوهر جوان را با ندک زمانی تمام خواهد کرد و هم بگریانک و مهربان بشوهر تازه نخواهد شد مگر بعضی که از نوادر است سئوم زنیکو زن بگذارد\nکه اصل و نسب صحیحی ندارد و با خانوادهای محترم و اعیان مربوط نیست همچیزی از قواعد انسانیت و خانه داری نفهمیده مینماید گر\nچرا که تا سی سال باید شوهرش خون دل بخورد و دستورالعمل امور کلی و جزئی زندگانی را بآن زن بدهد و تمام اوقات خود را تصرف\nتعلیم او نماید هر گاه اختران طوطئه و دائی و خاله سطوپه فتد که باعث زحمت و موجب دل سردی نشود بهترین نعمتها است\nتجزیه کنیم شروط پسندیدن دختران که خواستگار باید توجه نماید اوّل بمنزل صاحبان دختر و زنان جاهل که خسران میفرستند\nزنان فهمیده عاقله و خوش سلیقه بفرستند که چشم و دست و پا و سرشان سلامت باشد و کرنه چشم نباشند و دوستی با خانه داده\nانها نداشته باشند بدلیل اینکه زن نافهم مثل خود و زن بدصورت بمثل خود کسی را می پسندد و زنان ناقص را دائم همه چندان\nنقص اندام را عیب نمیدانند و زنان گرسنه چشم بمحض اینکه در منزل صاحبان دختر لقمه چربی خوردند تمام عیوبات دختر را از مد\nنظرد ورساخته بتوصیف اندامی پردازند و آنزنان که دوستی سابقه با مادر یا خواهر دارند محض سخت نگذاشتن بسر آنها\nوطمع تعارف و تحفه معموله ریش خواستگار را بدست دوستان زنانه میدهند دوّم گر بخواستگار واجب است تفتیش چند فقر را\nدوستور العمل دادن بفرستند گان اوّل اینکه وقتی وارد منزل صاحبان دختر میشوند هر گاه مردم اجنبی از مرد یا زن در\nانجا میبینند جویا شوند کیست و چه کاره است و چه نسبت دارد و برای چه آمده است دوّم علم بداند که همسایگان از انها اظهار رضایت\nدارند یا ندارند اگر رضایت دارند چه نوع مردمانند و اگر رضایت ندارند دلیلش چیست سیّم قسم آیا آن دختر را حیا مانع دیده شدن\nپنهان خواپشد یا پر رو و بی حیا و بی ادب خواهد بود با قصای بستن او بدانند هر گاه شاد از چه ما خند است چه گام باید\nبخوبی رسیدگی نمایند دختر را که گیسوان بلند و ابروی پیوسته سیاه کشیده و چشم آهوئی و دماغ الف اندازه صورت ولیهای\nقرمز دندان کوچک و صورت مدوّر و بی آبله و رخ با غبغب دست و پنجه ظمی و بدن صاف و سفید با گندم گون باشد\nو عارضش کم و میانه قد و دموی مزاج که نه بسیار فربه باشد و نه لاغر و ساق پایش کوتاه و گوشتین و زبانش شیرین و نافش\nبچیده کوده و سینه دلیش کوچک و ملوس باشد پنجم شایبکه شرایط مرسومی بلاد ایران را بکلی از پدر و مادر عیال محو نمایند\nکه باعث تفرق و زحمت زن و شوهر خواهد شد بقرار تفصیل اوّلا ما دام العمر اختیار محل سکنی با زن ثانیاً در صورت تاخیر مخارج\nبمدت ششماه پشت قباله بودن یعنی مجاز باشد که خود بوکالت شوهر مطلقه نماید ثالثاً بدون رضایت آن دختر را\nاز فلان شهر و فلان ده خارج نساختن رابعاً اموال و اسباب عیال ما دام العمر در ید غصب یا رخو دش بدون شوهر\nحق دخالت نداشته باشد همه غلط است امتحان اقوام و اقارب زن هنگام ایجاب مطلب داماد باید قبل از وقوع عقد نکاح\nجستجو نمایند بپسنداند مسلمان است یا کافر متدیّن است یا غیر متدیّن با اشخاص بزرگ و علمای ملّت مربوط است\nیا فاسق و فاجر العبّ با راد باندازه خودش هست یا به بی اعتباری معروف شده است و آیا اختیّار دارانی\nو زندگانی در دست خودش است یا خیر و آیا در خانه او گربه و سگ آمد و شد دارد یا ندارد و آیا اهالی از او\nرضایت دارند یا شکایت و آیا باندازه گذران میتواند تحصیل معاش بکند یا نمیتواند و آیا بطمع مال و ملک و اسم\nو رسم عیال وصلت کرده و یا برای محبت و خاص عیال داری و نیز بر مردان لازم است که در بدو رود\nعیال خانه خود زیر چشمی بکار بند گزن هم تادیب خود را از شوهر داشته باشد و هم زنان را باید بدل عزیز","chars":3239,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00379.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/379","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/379","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}