{"book":"adl1214","page":34,"text":"نسخهٔ اول\nبیان الواقع\nصفحهٔ ۲\n\nآمده بود با جناب شیخ عبدالرزاق فزایی که با مؤلف اظهار خصوصیت می‌نمود نبستی داشت شیخ مزبور پیشی او را نزد مؤلف آورد که امیر درزی و پریشان\nو رعایا او لازم است بر وجه قرض شاه آورده‌ام فلانی در باره او حمایتی مؤلف گفتیم ذات کسی را نمیدهند باید قبول بنمو درام او را کرد بعد از پوست چرم نقل\nمخصوص موجب تقابلی در باره او بر قرار نمود مشار الیه محرکات بستن را هم از خارج میداند محمد رفیع طحان با ملک اجا نموده بپسین داشت و دلال معلم سلمان هیوم\nمنفعت با او سهیم است که در چرب قصه قانان پول دستی از کارخانه گرفت و توسط همین شیخ سندی باصطلاح فرستادند که هشت که محن شمول در روزه\nایران و سپستان باو مرحمت شود و بعد آن جیبش هم قطع شد بعد از یکسال دیگر او را بخمسه حصار که فرط مسطوره را نمودم اشاره بسر خودم داده و همان شاه انها\nاوامر نمود غماز محن بسیار مفصل بکسی شمین ندارد تو ان جایکه محرکات تربت حیدریه و جام و باخرز و سرحدات افغانستان و جنید و سیستان شور وقف\nامانه داده بظهور وست که این محرکات اجانب سوء کاستین رئیس زادهٔ محرکات خراسان می‌باشد به نصحیت که در تواریخ قول سمرقند اورا بترا عمل محرکات پرسیده\nهرگاه طوری بشود که اسباب استخار فراهم آید و حرابی شبانمایند در محله طعن خود انمایند بقدر نصد تومان پول راه انداخته بمی کارخانه و ایکه شیخ\nبه هم دهند که اجزاء و اسباب لازمه محرک را به بینیم بعد از مهیا وجه اجاره محرک داده خواهد شد و دو پانزده هزار تومان هم بداخل شما خواهد رسید چن\nگفته اند تا که ابله در جهان با قیست مفلس در نمی.. مؤلف حرفهای او را با دنجود تعبه برای کردم هم در اینحال محرکات ایران بطوریکه نشنیده‌این\nجنگیکه شده بود که رئیس کل در طهران جناب مسیو نوز و در خراسان جناب میسیو کاستین بود میرزا محمد حسین فزایی بتحصیل حصهٔ مؤلف یا برض مزبور عرض کرد بیاید نواب دادشاه نژاد اما\nمیرزا علی اکبر خلجی را از ششمین محرکه نزد مؤلف فرستادند و خواہش ملاقات نمودند مؤلف بملاقات در جناب رئیس محرک بلکه به محبت در پنجه‌ی صبح نمود وصف الله خان برینکه که از\nبا حضور مؤلف قول اجاره محرکات صنعان مذکور را بمرزا محمد حسین دادند که بمطابق اوراق و اطمینان بدهیم فردا به آن خدمت جناب مقبر بر شرف در آگاهی زبان فرزندان اداره\nآقا میرزا ابراهیم مجتهد فدویته دام فضو استخاره نمودم در اجناب مشورت با کلام خدا خوب نیامد ترک اقدام کردم مجددًا از بهروز میرزا حسین در مریضان گواه نمیشوند\nاقدام نمودم و معادل شصت تومان چیزی حسین بخط پر پول دادم تا اجاره خط مایشان رد و بدل شد برای تدارک حرکت و اجزاء دالایی که همراه خود میخواست\nببرد با پول برق و نشان با عصه تومان دیگر دادم و هزار تومان هم بخودم قرضاً بخود حواله نمود و نیز شریک نامبردی هم از اهالی تربت که نامش صالح و لقب\nبوکیل الرعایا بود بخود متفق ساخت آنهم مبلغی بپول مؤلف اخورده در آن میرزا محمد حسین نامر و صفت از رشیه که پرورش بیچو دروغ یک کردارا\nنوشت و پول هم نفرستاد جناب رئیس هم بعد از پنجاه بطار خط دیگر نمود وجه مرقوم داشت که اگر پول نرسد با فلان سرمایه کارش منظنم باشید\nمحرکات را از میرزا حسین فزایی پس می گیریم نگارنده که پول را با عبّت محرک داده بود بقوام منظم انر ادعوی که در دست نمود مبلغ خطیری نیز\nدر نیشابور گذاشت عمل محرکات آنهم بعضی پیشرقت کرد و بعضی با تخویف و تحصیر مؤلخ اداره گذاشته خلاصه بعد از دو سال زدو خورد\nزحمت و خسارت از تمام آن مخارج یکحته قالیچه فرجام عاید مؤلف شد آنرا هم بعد از چندی جناب حاجی محمد حسین معاون بتجار خواهش کرد که از\nمتعلقات من بوده بادش را دادم بکس کار رئی محرک هم با قوال خود اندو ر ورهای میرزا محمد حسین ثابت نمانده تا آخر سال زحمت داده یکن پول\nمحرکات بود در پوشد مستغرق شد و میرزا حسین هم مبدل بود و مخارج از نگارند میاور به پوشند تا در سال تمام معد باشندن آن نامرد کذاب باشه\nهم در سخت و مجا وز از پیشه هزار تومان پول خد حلال مؤلف در این محل حرام که دیناری بهره و لذت ندیدم در میان بشده علاوه بر آن جناب رئیس محرک دینه دار فرخته میرزا رحیم\nهنوز در خیال مستقسیم است که شاید قبل از گرفتاری میرزا حسین پولی هم از طلبات مؤلف وصول شده اما خداوند گواه است که دنیاطی از طالبانی مزبور رفته باید در حیات\nبنگارنده نرسیده هنوز مجلات محرکه پناکی یکی یکی می آیند و میگویند را باعبت شما در امثال گذاشته میرزا حسین شده ایم و فلان مبلغ موجب بقا یه تعداد عیال خط و سندی که در\nمانده همه روزه باین در دسر گرفتارم و حال اینکه نه ضمانت کرده ام و نه تعهّد و الحق از همه کسیلی پر از کاغذ دستنخامی است که دست بچه الله که دوی میبند\nکنندگان این کتاب بپرهیزند و هر کار که مشورت با کلام خدا نمایند بر خلاف این باینت از فعل نباید اقدام کنند و من بوی من ذل المشرکین اکنون در راهند","chars":4059,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00034.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/34","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/34","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}