{"book":"adl1214","page":319,"text":"نسخه سوم\nعین الوقایع\nصفحه ۳۱۲\n\nنمودند سودانیان حمله بعیثار برپردلان ولوله سوی توپخانه نهادند روی همه تیغ اندرکف کینه جوی\nبسردار مصری بهنگام شلیک همانات را داد فرمان تک کشتی بجنگی نمودند ساز شررریزی از توپ آتش گداز\nشد آتش فشان آب و نیل که سودانیان را نماید ذلیل جزاءات جنگی زهر رهگذر ببارید برجان دشمن شرر\nچنان رعد و غوغا زمین گیر کرد که چرخ کهن از طنیش بکاست بجرخ برین رفت کرد و غبار بشد سخت سودانیان ناگوار\nشد از مجرد برخروش توپها همه آفت جان مضروبها در آویش کارگر سخت پیست بفصل خزان همچو برک درخت\nکه می در فتادند بالای هم کشیدند در خون سروپای هم و زان قوم چون سخت کشته بشد بخون فسرچه آغشته بود\nپریشان آن جمع را داد و دست در آمد باروی ایشان شکست سراسیمه گشتند از کارزار نهادند آنگاه رو بفرار\nریاضی چه خوش گفته در شرح حال که سودانیان را بد آمد بفال ولی شرط قانون جنگ آوری بود در ید مرد نام آوری\nکه لشکر بخت نظام آورد عدو را چوروباه بدام آورد بداند کمینگاه و قلب و جناح خبر دار باشد زشام و صباح\nبوقت صف آراء لشکرش ببند در خصم برکشورش بپسند که دشمن کجا آمده بداند که آنجا چرا آمده\nخیال عدو را بدست آورد و زان برخلاف شکست آورد نه چون مرد ژولیده مو حقیر که بیهوده نامش گذارد امیر\nنه در سر خود دید میدان جنگ نه آگاه از کار توپ و تفنگ نه تدبیر در حمله بردن کند نه اقدام در پافشردن کند\nندانند که لشکر بکاه ستیز بزودی گذارند پا در گریز کزان فکر در ساحت رزمگاه پیاپی به رزم اندر آرد سپاه\nبهم هم عنان لیک از هر جیا صفی آتش افشان و صفی بیصدا نمایند حفظ یمین و یسار ره خصم گیرند از هر کنار\nبتدبیر هرگوشه جنگ آورد بدشمن جهان جموتنگ آورد بلی جانشین چون بها ندیش بود امیر سموم در ادیش بود\nزحق گشت دور با شیطان قرین با سلامیان بود دزد طریق از انش خدا کرد خوار و ذلیل چو فرعون در ساحل رودنیل\nالقصه مصریان رو بپیشقدمی نهادند و سودانیان پنجه شجاعت گشادند امراجل خیمه زد باران مرک باریدن گرفت و انبوهی\nاز سودانیان بخاک هلاکت افتادند با وجود آن اندیشه نکرده خود را نزدیک توپخانه مصری و انگلیس میساندند و داد مرگ\nدادند بطوریکه سپاه مصری و انگلیس مضطرب شدند اما توپهای (هوزروکسیم) و تفنگهای دو مدم دارد مکز و انداز زبانبار\nتیراندازی مانع فتح سودانیان بود سردار مصری نیز کار را مشکل دید فرمان شلیک بجهتآ تا جنکی داخل نیل داد توپخانۀ\nسفاین از نیل بآتش فشانی مشغول شد از میسره هم افواج (مکدون ولنکولن شیر انگیسی) بآتش فوج سرباز زنگی مصری\nتوپخانه میدان شلیک پیاپی نمودند یکباره سواره و پیاده سودان در میان آتش شلیک توپخانه عساکر ترتی و بحری مصر\nمحصور ماندند در آنحال نیز باشمشیرهای کشیده پیش میتاختند و سر می باختند تا دو ساعت امتداد محاربه مغلوب بود عاقبت آفتاب\nتمال سودانیان بمغرب زوال رسید وسپاه آنها در تعقب شستن پراکنده شدند سردار مصری (کولن مکاب) و (لوی مکن)\nسرقیان نامی را با افواج چندی مامور پشت تازی سودانیان نمود و تمام سپاه رو بجانشین در حرکت شدند در بالای\nپشته که جانشین بود دوازده هزار سپاه اطراف او را داشتند عساکر میمنه مصریان با تیمی از انگلیسها حمله بردند و دوباره جنگ\nدرگرفت جانشین با کمال رشادت در تفریضه مخصوص لشکر کشید تا در فوج مصری با دو باطری توپ جسیم خود رو بفرار نهادند\nسردار کامد اسخت دیده یکفوج از انجیلن بحراست متعاقب د قایر مصری گذاشته خودش بفرماندهی (مکسویل مکدون) سرتیپ\nفوج\nصورت","chars":2883,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00319.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/319","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/319","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}