{"book":"adl1214","page":297,"text":"نخستیم عين الوقايع صفحه ۲۹۰\n\nجهان باد برحضرتش پایدار چواین نامه برصفحه روزگار کنون میروم بر سرو داستان که باکشم زنده‌ام آن داستان\nمدد خواهم از کردگار جهان بغیر وزي وقت اسلامیان بنظم آورم کوهر آبدار سخن کویم از قصه کار زار\nدهم شرح جنك اروپائیان که گشته مغلوب عثمانیان چودارای اقلیم جنك عرب پی سلطنت کشت کشور طلب\nبقسطنطنیه بیا را است کار بعزم جهان گیری آن شهریار ز انبوه فوت فزون کز بیش بپره خُوت دل از تمنای عیش\nبکشور کشائی برافراشت یال چو عاشق بمعشوقه گاه وصال در آسایش فت خویشتن زجان کرد تدبیر حفظ وطن\nمهمات حربی زتوب تفنک بیار است سلطان فیروز چنك که دشمن اگر آید از هرکنار تواند کند هشت شهر ودیار\nدگر خصم بنهد قدم پیشتر ز تیرش رسد بر جگر نیشتر ز دار الخلأ فه بـه کشور یـے فرستاد سرعسکر و لشکری\nکه باشند درحفظ حد وسُغون نباشند در دست دشمن ذبون پی آنکه یابند سرمایه سود در لطف بر روی تله کشود\nبپرداخت آن شاه پنجه نما چو نوشیروان در معدل نما وزیر قدیر اول آن با کمال فضایل بصدر جلال بن محمد احد نامجو\nونایب عثما الف ضیاء محی همجلاله انزان فدی همسایه که قول مریضان بود که دل تا با غوائی انکلیس دلت بن انجبیر چناره فند و مقا\nاروپائیان رازرفتار او غم وحیرت ومحنت آمد برود چواز حال او جمله اقف شدند بضد خیانش مخالف شدند\nزهر کوشه کردند دستی علم که از نوشه اونمایند کم خصوس آنکه د تر نشد باشد ثریا بلای اروپائیان انگلیس\nکه چون مرغ پرکنکت خا یکے کند دست جنگی بمردانگی و لیکن بتد و پر در امم سِل بود شاید مقصودش در بغل\nدکر دولت سربیئه پرکس که بر مستوم صید جهان میپرد وزان پس بود دولتی دیگري که پا هیس باشد در از بچگرکے\nبمرتفش صاحب سیم وزر پی دست تلکت بسته کمر بود چارمین دولتی نمایان که اطرش خوانند نصرانیان\nسپاهش فزون از بچیه شماره همه مشق آموز در کار زار بود پنجمین در جهان دولتی همایون شکوه و قویتر کتی\nکه در زیر این گنبد آبنوس شده از عدد اراستی مجوس ششم آنکه آسوده در عزوجاه بمیای کشورستانی بلنه\nبود هفتمین آفت آسيا که نامش علم شد با یطالیا همه وقتش طالب علم و فن بتحصیل صنعت بیاسوده تن\nدگر دولتی نزد مان قدیم بگیتی دران کشورانه مقیم مسمی بیونان ولی کینه جو چوبر کین اسلام بگزفته خو\nبود هشتمین در شمار دول زخیلی نردباده دران عمل نهم دولتی اکستر بایٹ نام بود مشکو درین خسیر انام\nاروپائیان را بهائیکے شده کار پردانه سرماپیکی دہم از دول باشد اسپانیا دکه هست بلژیک و رومائیا\nدگر چند دول نشین بزنگ که دارند هر یک خداوی چنگ بکیش نصاری و تسلیم جو کشوده رنان مبتلا از جاه وژو\nکه خیزی زخارج نمایند صید در آرند بیچاره در بند قید نمایند مل کار در اکف ده چوکرکان که دارند قصد مره\nبچنگال زور از مائے ہمہ یکایک بصید شو پس و هحه کشاوند برد وی اسلام دست که آرند بزنک دولت شکست\nولیکن خداکشت یا رزمین سلطان اسلام روی زمین که دین هدی را نباید شکست نیاید با سلامیان کفر دست\nکشیدند با هر کی سید رکٹ مبدل باصلاح کردند مکلف با من وامان چند سالی گذشت زلطف بی جوبے سئوالی گذشت\nشروع عثمانیان بذك عليه محمد مران شد عیش نامجره که تربیت رسانه اند قرمان شبوشان قونین بالیس نجانم ارا سلم\nدر این عهد از فتنه انگلیس چو دزدی که باشد شریک پلیس نهادند پا خیل یونانیان پی دستبر دی بچشما نیـان\nنخستین","chars":2757,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00297.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/297","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/297","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}