{"book":"adl1214","page":276,"text":"تیتر سی و سوم\nعکس الوقایع\nصفحه ۲۷۴\n\nدولت ایران از اتباع افغانستان بدل تذکره درانه وشد زیرت بجهیند امیر معظم نیز قرارداد که رعایای ایران آنچه بممالک افغانی\nاند و ساکنند نفری دوازده قرآن بدل تذکره بدهند در هم رعایای هرات وغیره انچه بطرف ایران بروند این مبلغ را داده باشند\nچون خیال امیر عبدالرحمن خان از مدتی مشغول داد قاتش مصروف تسخیر کافرستان بود در زمستان امسال که برف قلل جبال آتراستقطم\nو نواحی محل سکنای طایفه کافره را گرفته بود امر نمود که از چهار جانب سپاه معصوبه بدن مسامحه تعطیل حمله در بکافرستان نمودند تقبیلا تفصیل\nدسته اول از راه پنچشیر سرفتح سپه پیاده ویکفوج رساله و چهار بیرق خاصه دار با توپخانه کوهی و دشتی تحت ریاست کپتیان\nمحمد علیخان مامور آساهان گردیدند دسته دوم دو فوج پیاده نظام و هزار نفر قشون ردیفی از سواره و پیاده مع یک باطری توپخانه\nاز طرف اسمار و چترال تحت حکم سپهسالار غلامحیدرخان چرخی متوجه دروازه کافرستان شدند دسته سوم از بدخشان زیر فرمان\nجنرال کتا لخان روانه مقصد گردیدند که سوار و پیاده نظامی ایندسته متجاوز از چهار هزار نفر بودند و یکباطری توپخانه کوهی بهم داشتند\nدسته چهارم عبارت از هزار نفر سپاه پیاده و سواره بود که از لغان برسپار کافرستان شدند و رئیس آنها حاکم لغمان با نیض محمد شان\nچرخی بود توضیح آنکه طایفه کافری مزبور جنس وحشی صفت و طویل القامه میباشند که لباس آنها از جلد بزبسیاه و سرخ است و بزرگان ایشان\nپوست بژسفید میپوشند و گیسوان آویخته و ریش و سبیل های عجیب دراز دارند و مذهب و طریقه مخصوصی که نسبت بهر کیشی بسایر ادیان\nباشد در آن طایفه نیست بتهای قوی الجثه قدیمی را میپرستند و بکواکب سبعه و وحوش معتقدند بعضی از آنها اشیاء دیگر را\nرب النوع میدانند و برخی از نفوذ هندوان و کشیشان انگلیس بقواعد بودایی و نصارایان انجیلی خود را ملتبس دارند و بسیار\nتعداد عموم مردم کافر\nمتجاوز از صد و هزار\nخانواده است تا سه\nکاشغر و نواحی پامیر\nسُکنا دارند تا آنکه محلم\nکه عباس نیز میپوشند واز\n۵ ۳ هزار الی ۴ هزار\nخانوار متجاوز نمیشد\nآنها لامذهب و عاری از هر طریقه و بری از ادیان مختلفه میباشند اما همه از یکطایفه و یکید قبیله اند و اتفاق دارند و متجاوز ازسی وششیزار\nخانواده که هر خانه دارای پنج شش مرد کاریست مولانا علیه رحمة الله تقی علیه الرحمه از عرفای معمر و متکثر بآین ایران نبیره\nزاده ملاعبدالرحمن جامی علیه الرحمة است کتابی در غزوات سلطان بلجیر و مایه افتخار اسلام امیرتیمور گورکان منظوم آورده که تاریخ\nآن کتاب قریب بچهار صد سال است با خط نسخ تعلیق و کاغذ ترمه و جدول طلا در صفری از اسفارند سال قبل مؤلّف آنرا بدست آورده\nبمحل که نسخه ثانوی و کرشمح این غزوات نداشته باشد و در آن دیباچه بیان داشته بهنگام عزیمت امیرتیمور تسخیر هندوستان کشید سه هزار\nسپاه از راه دشت قچاق که روانه کابل شد جمعی از اهالی بشکایت شرارت طایفه کافری عارض شدند وامیرتیمورقصد تسخیرمحل کفار\nمزبور را نمود از قرار بیان منظومه تقی علیه الرحمه مملکت آنها کتور موسوم بوده و شرح حمله امیرتیمور و فتح آن نقطه رامفصل\nبرشته نظم کشیده چون اشعار آنمرحوم بهترین اشعار شعراء عالم است شرح غزوه کتور را از آن کتاب عیناً نقل نمودم که بیان\nحال آنمردم شده باشد در سمت تقی از نظاّمحظوظ نظیم حالات آنها شده ملاح اندیشه دانا درآ چوژد بار کابر سلیم طناب\nکه و بیایدان پیشگاه آمدند ستم دیدگان دادخواه آند زکفّار کتور بجان آمدیم بدرگاه شاه جهان آمدیم\nبهر چند کاهی زرویی ستیز درآیند ازین کوه همچون کنیز بمارا بجز برگشایند دست بسوزیم از آن قوم آتش پرست\nشتابند اول بتاراج مال روند آنگهی سوی اهل و عیال زنازا پس از کشتن کدخدای برند و زنند آتش اندرسرای\nکره یی نه بر صورت آدمی ز مردم جدا و در از مردمی چو خارشنگ هر طرفی نیشتر زافعی و عقرب بباندیش تر\nنه در دل ترحم نه در دیده شرم زبان هم بخرد و بخست نرم بکثرت فزونند از دیو ودد خدا داند آن دیو دد را عدد\nبتائینه از ایشان فراوان بشی بجبّری بخیر و کسی راستے چو سک جنیفہ خوار ند و گندہ و هن همه یاده گو بسچو زاغ و زغن\nبود","chars":3439,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00276.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/276","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/276","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}