{"book":"adl1214","page":265,"text":"نمره بیستم\nعین الوقایع\nصفحه ۲۵۸\nکه برد و فاضل و عادل بودند اقدام بحفظ مال و جان غراب شعیه نمودند خدا باین اختلاف و اثر بین ملت اسلام تشیع و تسننی بردار\nکه نفاق باتفاق مبدل گردد و عالم در زیر فرمان رایت محمدی ص در آید (مؤلف) مطلب عمده افغانستان بعلاوه پرخاش\nبرستان احضار علماء سایه اهل تشیع در مساجد اهل سنت بود و گرفتن بخیه های شیعیان را و سپردن بعلما سنی که بحضرات سب\nقلوپ دائمۀ ارشدند و بی احترامی و خرابی آنها در پناه آلات مقیمه بقایای مزبور و فراریی از اهالی افغانستان بجا\nایران و اقامت آنها در خراسان با نهایت عسرت و همراهی و کمداری بعضی از علماء مشهد صاحبین راستین جناب آقا شیخ اسمعیل\nجناب ثقتہ الاسلام آقا ترشیزی الاصل و جناب شریعتمدار آقای حاجی میرزا حبیب الله دام عمره که تقریباً چهارصد نفر فراری و مهاجرین پریشان را جناب\nحاجی شیخ محمد تقی بجنوردی آقای حاجی میرزا حبیب الله از عین المال خود جمع آوری و رعایت و کمداری نمود و تا کنون هم بآن رویه باقیت خداوند\nاز علماء اعلام انامرد بحناب معرفی الیه عُمر و عوض کرامت فرماید که نهایت آقائی و بزرگواریرا بجا آورد مؤلف) هم درباره عموم مهاجرین\nحامی شیعیان آل یس\nاست رحمة الله علیه افغانستان از رجال دولت عتیّه ایران سه هزار تومان انعام نقد و چند هزار تومان شهرتیه و استقرار بر قرار شد\nامّابازماندگان اهالی تشیع که در افغانستان بودند و قوة حرکت بجائی نداشتند و بسیاری آنها پابند آلوده کی و امور دیوانے\nو مشاغل عمده بودند در اینمورد دو چار مخاطرات عدیده شدند چومین جُهّال طوایف تسنّن شُهرت یافت که فتوای شرعی از علماء\nو حُکم قطعی از پادشاه مملکت بقتل و غارت عموم تشیّع صادر شده و حالا باید تمام اینها را بمر و سلیه باشد بقتل آوریم لہٰذا هر کجا\nشخص سنّی با شیعه خورده حساب چوبی یا عداوت سابقه داشت بهای تسنّن را میکذاشت و دست اندازی میکرد بهانه اش این بود\nکه رفض کرده با اینکه سُنّت آشکار بود و ادعایز انه اهالی تشیّع بجائی نمیرسید منجمله حاجی حیدر نام خیاط را بتهمت رفض در هرات\nبنا حق سنگسار کردند و اینمطلب بر عُموم غُرَبا شیعه افغانستان ناگوار شده هر کدام هر وسیله بود و توانستند بممالک ایران و\nروس و انگلیس فرار نمودند هم در این ایام چند نفر از غیر اهالی وطن کاپی اینطور بهانه ها میکشتند محقق شده نام خود را افغان کلمها\nپوستی و کابلی و قندهاری نهادند و در خراسان و طهران باسباب دردسر زیاد بر جال دولت عتیّه ایران و موجب اتّهام و سُمعت\nفوق العاده با مارات افغانستان شدند القصه طوایف صحرانشین افغان همین مطالب خوشنود شده از هر بلد و هر طبقه اجتماعاً\nدر امداد امیر عبدالرحمن خان و اقدام جنگ بر بر یها نمودند منجمله از قندهار متجاوز از بیست هزار ایلجار تحت ریاست سردار عبداللہ\nتفاریت نقطہ ایست در خان تیموری هراتی که حُکمران قندهار بود عازم ارزگان شدند و جنرال امیر محمد خان تقابی از طرف کابل با یکدسته سپاه عمده\nنواحی کابل کہ آقا نظامی و چندین هزار ایلجاری بدان نقطه رهسپار گردیدند و از ترکستان و میمنه و نواحی غزنین هم بجمعیّت زیاد با ردوهای\nاو را تکاب مینامند سپهسالار غلامحیدرخان و ژنرال میر عطا خان پیر نے پیوست که ممجهت تعداد سپاه امیر عبدالرحمن خان در آن محاصره و عملیات\nآخری بسی ہزار سپاه نظام و چہل ہزار و توپ و شصت هزار ایلجاری رسیده بود و جمعیّت بر بریها آنچه از اهالی خود این قطعا\nبا آنچه از بربریهای داخله بآنها پیوسته بودند جمیعتا دوازده هزار مرد جنگی در مقابل حملات شدیده افاغنه حاضر و کشته و جنگ\nهمه روزه در کار بود و بربریها بانهایت رشادت محاربه میکردند منجمله بخیفر بربری پُشت سنگر اسکو قرار داده بود بیست و پچنفر\nسپاهی افغان را بگلوله زد در تفنگ ۲۲ وقتی سمبه زوی فشنگ را میزد از هر کجا رجانب او شلک کردند چانس تیرخورد\nو از کارماند افاغنه رفتند سرش را ببرند وقتی با و نزدیک شدند از جا برخواست و با کارد دو نفر را مجروح سخت نمود آنوقت\nمقتول شد و یکذا اکثراً نها کمال شجاعت را بخرج دادند لیکن چون اهالی ارزگان و نقاط محکم آن نواحی رئیس مخصوصی نداشتند\nتذکرت","chars":3420,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00265.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/265","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/265","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}