{"book":"adl1214","page":263,"text":"نسخۀ نسیم عین الوقایع صفحۀ ۲۵\nاوسمه شتمان افغانستان که در جنب پامیر واقع است (ایتالی) یکی از صاحب منصبان ایندولت تفنگی اختراع نموده\nکه سرعت کار بردن فشنگ آن بهتر و با اعتبارتر از سایر تفنگهای دول اروپا بود پس از امتحان گلوله و زدن نشانه دور بسیارها\nسپاه را بدان یراق مسلح نمودند دخل دولت مذکور از سال قبل دویست و پانزده ملیون فرانک کسر نمود و از این جمله هجده ملیون\nفرانک مخارج دولت بیش از سال ماضی شده بود مابقی فقط کسر امور تجارت و فلاحت و زراعت داخله بود مترافع و دارای باروت و\nبیوه و جبه استعمال توپ و تفنگ (انگلیس) مخارج بحریه ایندولت در اینسال سیصد و پنجاه و پنج میرن و سیصد و هشتاد\nو هشتهزار و هفتصد و هفتاد و هشت قرآن شد سرکار فور در امسیت سفارت مامور اسلامبول نمودند و دولت مزبور مخوف\nاز حرکات اهالی ایران و کیفیت رژی شد و بانکائی که در ایران داشت نیز مضطرب بودند دود کاغذهای آنها از رواج ماند\n(اوسترالیا) نرخ ماکولات و حبوبات ترقی کرده بمقاد و هفت هزار فلورین اعتیه بآنملت برسم اعانه بفقراء دادند\n(امریکا) تخمین مسکوکات طلا و نقره موجوده این مملکت را نمودند معادل دویست و هشتاد و دو ملیون و یکصد و\nبیست و سه هزار و سیصد و نود دولار مسکوک طلا و معادل چهار صد و چهارده ملیون و سیصد و بیست و یکهزار و ششصد و\nهفتاد و هفت دولار مسکوکات نقره در خزانه حکومت بود چند نفر اتباع ایتالی را در وشیگن اهالی بقتل رسانیدند و\nدولت امریکا معادل یکصد و بیست هزار فرانک خونبها داد که بورثات مقتولین بدهند (افریقا) جمعیت زیاد\nفرانسوی وغیره که تحت ریاست میسیوشاتله در آن خاک بسیاحت رفته بودند صدمات زیاد از اهالی بر آنها وارد آمد و چند\nنفر صاحب منصب اجزاء آنها را کشتند (افغانستان) در ماه اینسال کلنل یانوف روس هنگام عبور بجانب پامیر که\nشغان سر حد بدخشان آمد و در ماه دیگر در نقطه سوما تاش سمت شرقی یا شیل کول با دسته لشکر افغان که تحت حکم کپتان شمس الدینخان\nملاقات کرد و بطور تحکم گفت باید بر این نقطه حرکت نمائید کاپتان مزبور گفت من باجازه امیر صاحب بدین نقطه مامور شدم\nمگر او هم باید خارج شوم و بحرف شما اینمکان نمیتوانم کلنل یانوف متغیر شده گفت (بیوت دیمیاه) دباتا زیانه شبانه و شود\nکاپتان نزد شمس الدین خان نیز خشمگین شده گفت استا عورت و قبه و دست بتفنگچه شطوله نموده حواله سینه کلنل یانوف کرد گلوله\nخطا شد و بپالے الخورد و مجروح نمود اما حین بیرون آوردن تفنگچه کلنل روس شقداش را کشیده بکردنش شمس الدین خان زد و جنگ\nدرگرفت سه نفر سپاهی که در بالای کوه همراه شمس الدینخان بودند با همراهان کلنل طرف نزاع شدند و دوازده نفر سپاهی دیگر که\nدر پائین داشتند بکمک خواستند اینها از پائین کوه صدای با چهار یار بلند کرده رو ببالا رفتند اما تمامشان از گلوله تفنگ قزاقهای\nروس مشبک شدند و یکی از دوستان مؤلف که در آن نقطه بعد از سه روز رفته بود قسم میخورد که دوازده پوستین بجه از آنها در میدان\nافتاده بود که وقت دفن از تن آنها بیرون کرده بودند هر پوستین پنجاه گلوله بیشتر خورده بود اما از روسها یکنفر کشته و دو نفر\nزخمی نشدند شد چون جمعیت شان زیاد بوده و فرصت جنگ با فغانه نداده بودند الحاصل آن نقطه بضبط کلنل یانوف\nدر آمد و سیاه مخصوصی هم که حافلو آن محل احصاء و مقرر داشت وفات میرزا محمد امان خان عموی مؤلف در شهر ذیقعده الحرام\nدر سن ۱۳۰۹ هجری) (مطابق ۱۸۹۳ مسیحی) (افغانستان) مقاصد مجرمه موجوعه خود را انجام داده\nو اشتهار آنرا بطبع رسانید و بتمام اوطان فرستادند و علما باشیعه را بهر بلدی از بلاد افغانستان که بودند مسبب جامع طلبیده\nقرائت فرامین و اشتهار مزبور را نمودند و حکم شد اهل تشیع بمه مسجد اهل سنت هر روزه حاضر شوند و اقتدا بمقتدای سنی نمایند\nو تغزیر\n\nمذل ولا فخر امیر ضیاء الدین\nو جهان میرزا یک نفر خادم\nموافق را نکشید و با چند\nمنافع غیر تا نا بپز باغیراز\nوطن داده شد\nحیرت و تاخون نامیدا\nر مانع با هی گرفتند اما اهالی\nزنند بهر زحمت بودند زد و\nبار تلف انگلیس که و فلان\nاو مجدداً مانع صیادان\nآمریکائی شدند\nموسیو پانفردی بوادها\nدشتر با چهار نفر اهالی\nبیوت دیاه\nدشنام باصطلاح\nروس شد\nاستا عورت وقبه\nدشنام ناموسی\nباصطلاح افغان\n\nاز اشتهار صفحه بعد بار گوید\nبا عین چرا کاه حواله\nکه گفتد حاجی رضاهای\nاز اهالی قفقاز در روز\nعاشورا با تضر با تیفه بخودش\nمشغول بغل شنیع بوده\nو بکایت مشل جنگ نزوها\nبهم متصل مانده و جمعی در حیات\nروند\nمعدود شاهد","chars":3717,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00263.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/263","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/263","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}