{"book":"adl1214","page":257,"text":"نسخه سوم عین الوقایع صفحه ۲۵\nمتفقا بر قعہ انبار آذوقہ سپاه را متصرف شدند اینخبر که منتشر شد تمام اهالی آن نقاط سر بشورش نهاده بابر دوها افاغنه حمله بردند\nمیخواستند افواج را بجهت زیر دست خان را در ارزگان محاصره نمودند بطوریکه سه صد نفر آنها بقتل رسید در هم شدیدی بدست راست\nصاحب منصب مزبور خورد که از کار افتاد لهذا اسلحه و خیمه را با دو عراده توپ از دست داده شکست خورده بی آذوقہ از ارزانگان\nنظم خارج و محاصره شدند میان مردم ارنگ کار نا جا فتنہ ها خیزد بلی سرمایه صد خرمن آتش یک شرر گردد چون گفته اند ظلم زیاد\nقهر آ دافع خود میشود معلوم است ستمک کہ اختہ با گوشت آویزاد کشائی و نفخه جز سوختن بدن و ریشه حیات جا و دانی ندارد\nالقصہ آتش فتنه در تمام نقاط مذکور مشتعل شد و سپاه افاغنه را از اوطان خود دور ساختند و در اینو رد از بسکه لشکریان افغان\nبر رعایا تابع بربری و شنام پیر و مذهب میدادند و تعدی و دست اندازی بمال و ناموس آنها میکردند روسای هربرستان هم که\nبامداد و آذوقه همراهی باز دو داشتند سخت رنجیده هر کدام بمل خود شتافته برضد امارت افغانستان و شرکت یا غیان\nاقدام کردند بهینقرار که محمد امیرخان ایخانی بتجه انک محل حکومت خود رفت که سد راه ترکستان و حمله ور با میان شود\nسردار محمدعظیم خان را نیز اهالی اجرستان و اطراف ارزگان بریاست خود قبول کرده مستعد دفاع شدند آنگاه سردار\nعبدالقدوس خان هم لاعلاج بکلات غلزائی رفت این خبر ناگه با میر عبدالرحمن خان رسید نادم از خیال فتح ارزگان شد\nاما نا چار که مردم نگويند عاجز از تسخیر و طرف شدن با آنها ينه است تهیه سپاه زیادی پرداخت نخست بجنرال شیر محمد خان که قبل از\nاینوقایع بماموريت هزبرستان با پنجہزار سپاه نظام و دوازده عراده توپ معین شده بود فرمان در پیشقدمی و حمله داد\nو مشارالیه بپایه کانہ متوجہ آن نواحی شد در این اوقات میر اکبر بیگ حکمران شهر لی دایکندی که تعویق در پرداختن\nسیورسات و امداد از دوقایی افاغنه نموده بود میدان را واگذاشته فرارا بطرف هندوستان رفت و از بندر عباسی بايران\nآمد مهاجرت میرزا ابراهیم متخلص بکو هری ملک الشعرای افغانستان از هرات بمشهد قليان الي صیدا صورتين الى بريتانيا الي\nدر ایران کمپنی انکلیسی که مدتی مشغول مذاکره گرفتن امتیاز عمل دخانیات اینملکت بود در این ایام امتیاز حاصل نموده بهر یک از\nبلاد ایران گماشته مخصوص تعیین داشتند که تنبا کو را بنرخ معینی جمع آوری نموده اداره بخته فروش آن تعیین نمایند و مقصود دولت\nاین بود که بدین وسیلہ آلوده گی کاملی در ایران داشته باشند و نفوذ کماشتگان کمپنی آنها در تمام نقاط آسان شود هم دخلی برده باشند\nو هم بمقصود خود نایل گردند شرح آن مقصود کتابه دیگری لازم دارد اکنون بہمین قدر اکتفا شد که چون بطون اینمطلب از صاحب بصیرت\nاسلام پوشیده نبود پس از چند ماه بتائید و اشاره محتا حقیقی اسلامیان و فتوای حضرت حجۃ الاسلام آقای حاج میرزا حسن مجتهد\nمقیم شرمن رای تلگرافی بایرانیان رسید که استعمال تنباکو فعلا حرام است بمحض استماع و شهرت این تلگراف در تمام بلاد اسلام اهالی\nترک قلیان گروه از احتیاج باستعمال دخانیات در آمدند حتی مردمان خیاباش بملاحظه و زمان نزانیہ در خلوت و جلوت قلیانها\nخاصه را بزمین زد بشکستند قلیانیکه بهر کسی که فتار با محال قبولہ کیر از قبیل شرب خمر و تریاک و چرس و بنگ و نشآجات غیر مبرد\nهم عادی بود حُرمت قلیان و سیگار را قبول کرده ابداً استعمال نمیکرد و دخانیات در ایران منسوخ شد بطوریکه مستاجرین و\nمامورین رژی انگلیس متحیر ماندند و در صدد چاره بر آمدند اما اهالی ایران برضد خیالات آنها اقدام کرده در بسیاری بلاد شوریش\nو باداره رژی ریخته تنباکو با را آتش زدند و مستخدمین اینر اراکہ اجزاء اداره مزیو ر شده بودند مورد ملامت قرار داده بکلمات\nسخت دادند و گردن سکان مالیت در کوچہ وبازار گردش میدادند و مخاطب بنام روسای ادارات مذکور میکردند خصوما در خراسان\nو تبریز","chars":3282,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00257.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/257","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/257","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}