{"book":"adl1214","page":247,"text":"نسخه هشتم\nسراج الوقایع\nصفحه ۲۴\nجان\nدر افغانستا\nمنصب دیوانه‌ را\nگویند\n\nکمر نامداری ببرخ چون قمر که دادا کسی بود نیکو سیر ز سادات کابل بنسب مبین دل آرام و هوش نبض در چوبین\nدرآمد شتابان بزیل سپاه غضبناک رو جانب رزمگاه ز آل بنی اسیه آقا بنام بکی تیغ درشنده اش در نیام\nدلیر و هژبر و چوسام سوار بسر پنجه خویش امید واً که در غروه پنجه و بید رنگ دلیرانه با رو سپان کرد جنگ\nزنام آوران بود در رزم آرام بکی توسن انمشش زیر پای چو شیر اندر آمد بآوردگاه نظاره کنان از دو جا سباه\nچو دیدش برخویش افراسیاب بگفت ای نکو فخر مد برکاب نه مقصود من بود پیکار تو نه هم رزمی من بود کار تو\nبمیدان از ان آمدم بیدرنگ که تا بسپدارم از بهر جنگ بیک حمله جانش نمایم تباه سپیش کنم روز روشن سیاه\nکز ان قصه در صفحه روزگار بماند هر کشوری یادگار تو آل رسولی و من چاکرم زجان بنده درگاه اورم\nبجان توام تیغ باشد حرام کنون جانب لشکر خود خرام کران حرفش آمد بان نامور بگفتا که ای ملحد خیره سر\nسپهدار ما را از آنش مبینکه که تنها شود هم نبرد بکینک خمش باش چشگم در این کارزار بیا تا بگردیم مردانه وار\nازین گفته افراسیاب دلیر برآشفت چون پیلو شیر گیر بیا راست تیغ و برافراخت دست بخفتا که ای سید خود پرست\nکنون جانترا از برای ستیز بزن ضربتت را بشمشیر تیز که گر میبد ستی شود زان من تو در اسراغانه با قلبم تن\nزتقریر او سید حق پرست زغیرت خروشید چون پیل مست برآور د شمشیر کین از غلاف چو خیل دلیران ببر در مصاف\nبمیغز با نامی خود در رکاب سپر برسر آورد افراسیاب بزد تیغ را آن قریشی نسب ببدخواه سلطان خود از غضب\nسپر مانع تیغش آمد چنان که اندر دم آب سنگ گران سریع ان اندکی رفت پیش وزان جیمه دشنمی گشت ریش\nپس آنگاه مردانه کردن بکشاد بجای سپر سر دم تیغ داد چو شمشیر خصم اندر آمد فرود توکوئی سر او بپیکر نبود\nبیفتاد از اسب تن داژگون شد از جوهر جان خود غرق خون بقتل اندر آمد بگاه ستیز ز دشمن نیامد بدریغ در گریز\nچنین است آئین مردان مرد که از راه غیرت بود بر نبرد ندارد از دشمنان هیچ باک گر از تیغ کرد د تن چاک چاک\nخصوصاً بآل پیمبر بود چو باکش بشمشیر و خنجر بود بقتل آید از غیرت و یزد لی شهیدند زانگونه آل علی\nحمله آوردند سواران پادشا با نواسبان بطائفه کوشیل برای خونخواهی میر افغانی و مغلوب شدند جنگ نوک پیکان\n\nبده ساقیا زان می لاله رنگ که سرمست باشم بآغاز جنگ دهم شرح مبسوط آن کارزار که اندر جهان باشد م یادگار\nرباعی بتباریخ سحر آفرین چنین داد تفصیل آن رزم کین که چون میر آقای فرخنده نام نگون گشت از توسن خویش حرام\nبغلطید در خاک و خون پیکرش بید رود گفتن در آمد سرش بپوشید چشم از جهان خراب پشیمان شد از کرده افراسیاب\nدر آمدم سواران کابل زمین بخونخواهی آن سعادت قرین سوی رزمگه اسب کین تاختند لوای دلیری برافراختند\nکه بر قاتلش حمله آور شوند بنیروی یزدان مظفر شوند ولی فوج قزاق استحق چنان بتیغ و تفنگ و عمود و گران\nرسیدند از هرطرف چون عقاب نمودند باری با فراسیاب عیان آتش جنگ شد شعله ور بنان خورد قلب دلیران شرر\nسپاه پیاده زبر سمت نیز کشودند مردانه دست ستیز صف توپ کردند آراسته نمودند تن بابسی کاسته\nبآتش فشانی کشادند بال سمند صفت از برای وباک ز شمشیر برآن و تیر تفنگ پر از کشته گردید میدان جنگ\nفشردند با از یمین و یسار سپاه و سپهدار مردانه وار یکی را بسر خورد تیر قضا یکی گشت از پشت مرکب جدا\nیکی مہر","chars":2834,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00247.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/247","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/247","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}