{"book":"adl1214","page":243,"text":"نسخه ششم\nعبر الوقایع\nصفحه ۲۳۴\n\nکه اگر بخواهیم شکوه نمائیم مسموع باشد (مؤلف) دهم در اینسال دو فوج سرباز پیاده با چهار هزار از سواره خراسانی و هشت عراده\nتوپ استعداد محرکه کامل نواب داد محمد تقی میرزای رکن الدوله از خراسان حرکت داده خود نیز بقصد تنبیه تراکمه شرور بجهرمانم\nگرگان شد و از دارالخلافه طهران نیز نواب وجیه الله میرزای سیف الملک با چهار فوج سرباز منظم و هشت عراده توپ و هزار سوار مأمور\nدفع تراکمه مزبور گردیده اردوهای این دو سردار محترم ایران در نواحی بجنورد و استرآباد بیکدیگر ملحق شدند روسای اردو خراً\nاز اینقرار بودند امیر حسین خان شجاع الدوله قوجانی با قهرمان خان نایب الحکومه و هزار سوار یار محمد خان سهام الدوله بجنوردی\nبا هزار سوار علیمردان خان نصرة الملک حاکم ایل تیموری با پانصد سوار محمد اسمعیل خان نیمراره با پانصد سوار و سایرین\nاز خوانین دره جز و کلات و چناران و غلامان کشیک خانه و اطراف دیگر بودند با سواران امدادیجی خود که از آنجمله محمد اسمعیل خان\nنهراره را مقدمته الجیش قبل از حرکت اردو با پانصد سوار جراره فرستادند و مشارالیه دلیرانه پیشرفت تا بنقطه یامدیقی تراکمه\nبر او حمله آورده جنگ سختی کردند و سواران جراره عقب نشستند و بیرق آنها بتصرف تراکمه در آمد و در دیگر سواران نهراره\nبقصد تصرف شدن بیرق خود حمله سختی بتراکمه نمودند و چند نفری از طرفین بقتل رسیده اما بیرق را نتوانستند پس بگیرند تا وقتی که اردوی\nدولتی از سمت طهران و خراسان رسیدند و در محول آق قلعه خیمه و خرگاه زدند و چند نفر راه بلد تعیین نموده روزی اول\nآفتاب فرمان یورش بطرف او به و محل باغیان تراکمه دادند عساکر پیاده و سواره از جا در آمده حمله در شته در نقطه سنگنا\nجمعیت میر کمان تراکمه سر راه را گرفته با تفنگهای ته پر شلک پیاپی می نمودند تا چند سواری بدلالت راه نمایان مخصوصی گردان\nرفته از عقب آنها را هدف گلوله قرار دادند و راه از دو پارشد بفاصله دو ساعت تمام او به و اقامتگاه باغیان را\nاحاطه کرد جمعی از آنها کشته و اسیروی زن و دختر و پسر بردند و آنچه دارایی آنها بود بیغما بردند و تاراج سختی کردند گاو\nو شتر و گوسفند آنها بید نیز آنچه در صحرا ومحل آنها بود کلان بتصرف عساکر سواره ایران آمد و بمؤلف بمناسبت حال این چند فرد را بنظم آورد\nسحرگاه کین چرخ نیلوفری تهی گشت از زلف مینستری درخشان در آمد بطاق سپهر ز مشرق فروزان و تابنده مهر\nسپا جهان گیر ایران زمین مهیا شدند از یسار و یمین بفرمان شهزاده کامکار محمد تقی رکن دولت مدار\nخدیو خراسان و فرمانروا معین چاکر آستان رضا که کشورستان بود و آفاق گیر بر آنزده تاج و تخت و سریر\nچو بر شاه ایران برادر بجای بران جیش اقبال افسر بپای غریو کوس پرشد بگرخ برین بلرزید زان دشت گرگان زمین\nاین دو مقدمه موخر شده\nزشیر علیها برافراشتند چو قصد نبرد عدو داشتند سرامسران خراسان سپا همه همچو ستاره اطراف ماه\nبرزم مخالف ز قلب و جناح برآمد سپاهی مکمل سلاح همه آهنین خوذ و فیروز بخت برزم آزمائی چو شیر دلیک\nدر آندشت کردند شوری بلند ز خیل مخالف قیر و کند شد از رخش خوبان بوم و بر چو بنیاد دیسیا یه زیر و زبر\nز یکسمت دیگر بصد طمطراق رئیس همایون سپا عراق که سردار بود و وجیه اله سپهدار و نام آور و نیکخواه\nیگانه سرافراز والاگهر سزا و ارشیر و زرین کمر امیر گرانمایه و تیز چنگ سپهدار شیر غضنفر مان بجنگ\nبیار است لشگر در آندشتیان پی حمله بر خصم دستم منان کشیدند تیغور حکم پورش بسوی عدوی ستم پرورش\nجهان پر شد از شورش گیر و دا ز آواز توپ و صدار سوار تفنگ در غول ز خیل سپاه بجهو ا در افکند دود سیاه\nهمه ترکمانان ز بیم و هراس بچیدند از دشت گرگان اساس برفتند با خیل اهل و عیال بیک گوشه اغزدم بدسگال\n\nکه آسوده","chars":3117,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00243.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/243","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/243","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}