{"book":"adl1214","page":24,"text":"بیان الواقعه صفحه ۱۷\n\nدر این دو قریه چند نفر از نوکر‌های سابق مؤلف که بهر جهت مدتها خدمتگذار بودند سکنا داشته دیگر حصه فرنگه در میان کاپیسه\nآن بود که بغلا خوشمند و شوند مسافت پیرچنده تا آن قلعه در میان هشت فرسنگ متجاوز است و از در میان تا نور که مرکز\nپشه ی باشد در آن زمان حکومت پیرچنده امیر محمد اسمعیل خان شوکه الملک بود و آن شخص بسیار مرد با فتوت و مهربان\nو قواعد و شیوه بزرگیرا دانا است حال باید بقیه مطلب را پایان نمایم دو قریه مذکور باغات شجر مبشر بسیار خوش آب و\nهوائی دارد حکومت نشین جلگه آن دو نقطه است میرزا ابراهیم خان نام پسر میرزا رفیع خان قاینی نایب الحکومه انجا\nمی باشد بعد اقامت سه چهار روزه از قراه مزبوره براه کلاته نزدیک عازم سرپوشه شدیم و در این کلاته پیرمرد\nزارعی را دیدیم که یکصد و چهارده سال عمر داشت و با کمال قوت امور زراعت را از پیش میبرد اما از استماع صحبه بکلیه\nمحروم بود مکرو باد و هشتاد و شش نو کر نا مطلبی بر او ما یتنه قریه سرپوشه در دوازده فرسنگی پیرچنده واقع و دارای\nپانصد خانوار سکنه است روز دیگر دو ساعت بفروب مانده از سرپوشه عازم قریه کدگان شدیم و چون مسافت\nدو فرسنگ بود کسل ننمودیم تا یکمیدان راه که دور شدیم ابر سیاهی از قبله حرکت کرد برق جستن و رعد غریدن گرفت\nبفاصله نیمساعت همه آن نواحی را تاریک و آغاز طوفان نمود اول قطرات باران بقدر یکمثقال و دو مثقال میمکید\nو بعد نسیم سردی برخاسته هوای دو دانگی شد و از هر طرف کرگ در یرها برف و یخ به سر ما ریخت بطوریکه دست پایا\nاز رفتار مانده و امکان مراجعت نبود چرا که از نیم فرسنگ پیشتر مسافت طی کرده بودیم و در آن تلالهای سنگی و کوه ستان\nمرتفع که راه باریک و شب تاریک پیش آمد جایی را نمیدیدیم راه بلد هم دست و پای خود را گم کرده چیزی حالی نمی شد\nدست ها از گرفتن لجام اسب باز ماند نوکران اسبها را با اختیار خودشان وا گذاشته هر کدام جل و نمدی بسوی\nسر خود انداخته امانت بالای اسبها نشسته بودند و لته لته میزدند هر چه آواز او لدار نمیدادم اثری نداشت و\nبسیاری تاول اسبهایکانی میرفتند که وقتی بآن سمت نظر میکردم پائین دره معلوم نبود و هر گاه اندک لغزشی در سم اسب\nپیدا میشد اسب و آدم پائین افتاده ریز ریز میشدیم کار بجائی رسید که ابدا امید نجات از ان حوادث نداشتیم نه چیزی\nمیدیدیم و نه صدائی میشنیدیم انسان در این دو کوهسار همه سفید بنظر می آمد و با مؤلف هم از زندگانی مایوس و سیاه پوشته\nهر یک از ادمها که پس و اعقب مانده و ساکت ایستاده بود یادآوری نموده چند قدمی می آوردم و دلداری میدادم ضمنا\nاز درگاه احدیت استغاثه میکردم که الهی مرادر اینکوه بیجائی غریب نا امید مکن که کسی از حال من اگاه نخواهد شد و با سباب\nدفن و کفن از برای ما فراهم نخواهد بود تو را بحق خاصان درگابت از این مهلکه ما را نجات بده ایزا کشم دلی بسیار شستم\nسرانیز شده است رحیم شفقت فرموده به به آسایش و نجات این بنده رو سیاه یا انخجوانهای زبان بسته که سرا پا بخو\nرعد و برق برطرف شد و اسبها بخاطر امده لذا اقل و برف و کرگ تا زانو فرا میگرفت بشفقت فیاض دوحات دریچه شد\nرد یه کوهی رسیدیم و آتشی بنظرم آمد که نزدیک می نمود بد ایجانب از قول میر بودیم ناگهان آواز سکی شنیدیم\nگوئی آن سک پاسبان یار بود یا صدایش بانگ موسیقار بود کرد آن آواز ما را فرحناک رفت از دلها ی ما هم چاک\nای برادر در بیابان سیچوقت نایدت چون آن شب تار ور سخت ورنه خوابی است از خود نا امید در شب تاریک و صحرای سفید\nسردی و برف و تگرگ بی حساب چون شود غالب بانسان دو واب رهنمای خرد جیران شود پیرو او نیز سرگردان شود\nکرگوش","chars":3021,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00024.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/24","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/24","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}