{"book":"adl1214","page":230,"text":"نسخه ششم عبرة الوقایع صفحه ۲۲۳\n\nبود و انگاه مقصود آنها این بود که بین روس و افغان عداوت و خونریزی شده باشد آن مقصود عمل آمد دیگر چرا\nخود را دچار مخابرات میکرده که برگشته زد و خورد انگلیس را همه جا میکشیدند خلاصه فراریان سپاه نظامی افاغنه تیکر پول و اموال غله باسیلها\nشهر هرات رفته و اغلبها بجانب قریه پروانه ده شیخ رهسپار شدند اما خوانین و سواره لایتی و اجزاء حکومتی که در اردو صاحب منصبان رویها\nبودند از راه تو گشم باط در باط بسنکی متوجه تیرپل سرحد سمت باخزر ایران شدند چون محمد سرور خان نایب الحکومه هرات مواظبت نموده در شتابه\nتعاقب آنها فرستاد\nدر آن نقطه از دوزده بپره داری مشغول بود و میرزا یوسفخان سنگر ایران مقیم مشهد را احضار کرده در آن نقطه بهمراه و نامه بدست میرزا یوس\nو نیز نفرات حاق سواره جافی هم قهر آفر نشده بانجا رفته در اردو بود روز هجدهم جمادی الثانیه سر شکست سوار نوشته که بعد با دلوی\nبار در رسید و ماجرا باز گفتند و محمد سرور خان نایب الحکومه بسیار مشوش شد مؤلف نیز بهمراه این شکست یافتگان بار دو شجاعت با نلعبها بشود\nدرو د کرد از انطرف سپهسالار هرات از وقایع مسبوق شده چند صاحب منصب از شهر بخارج مامور کرده بود که سپاهیان\nشکست خورده را متدرجا بتدبیر مخصوصی وار د شهر نمایند و مجروحین در خارج جراح مقرر داشت که بمعالجه آنها پردازد\nمقصودش اینکه هرگاه شکست یافتگان بحالت منهطی وارد شهر شوند سایر سپاه مخوف شده بخود سری اقدام خواهند کرد\nهم در اینمورد احمد علیخان کوتوال که از جوانشیر کابل بود حاجی محمد حسن هراتی (حاجی معاون التجار) را از شهر هرات بطرف ایران\nفرستاد که مبادا اسیاب با در رسد مشار الیه نیز در مسجد هم بار دو محمد سرورخان نایب الحکومه درود کرد و چند نفری که قبل از وقت در\nبهمراه او بودند وقایع شهر را متصل بنایب الحکومه بیان داشتند محمد سرورخان بانه اندیشه اینکه مبادا دولت روس متعاقب دک انگلیس میر شده\nحاجی محمد حسن میره\nسپاهی بتسخیر هرات بفرستد و کار افغانستان یکطرفه شود طلای مسکوک و جواهر موجود انچه داشت فورا در این نقطه\nخود را با چند سوار\nبدست شخص امینی سپرد که ببرد در مشهد بسپرد و ذخیره نماید و قبض گرفته بدست کا کا فیض محمد نام بسپرد و جمعیتی از سودا مجرا را احضار نموده\nبدرقه آن مقرر نمود انقطه کاریز طائبات سرحد باخزر ایران فرستاد و خودش بعد از سه روز دیگر که مطمئن از امنیت بود که از خاک ہرات\nشهر هرات شد با اردو حرکت نموده بشهر هرات رفت و نظم کار و ترتیب پذیرائی و نگهداری و حفظ اهلیت را پرداخت با یران هجرت نمایم\nشرح وقایع جنگ و شکست افغان بقونسولگری انگلیس در مشهد را پورت و توسط تلگراف ایران که متصل است بسیدنستان سیستان ایا وقای\nمخابره شد و اثر و د زن امیر عبد الرحمن خان را از راولپندی برخصت معاودت بافغانستان داد امیر معظم الیه بمیمله رسیده نسبت که در شهر شد\nتا متر بابل درو د کرد اقدام ببعضی ترتیبات نمود منجمله کتابچه بطبع رسانیدند که المومنین و مسلمین افغانستان در وقت جنگ و امنیت را است؟\nدولت علیه عثمانی با روس ملت اسلام چنین قرار دادند و چنان امداد کردند با علیحضرت سلطان و فعلا فلان قانون شورش و انقلاب\nپیشه کرده اند که دولت روس اجزا دخل و تصرفی بمملکت عثمانی نمیتواند شما هم بقانون آن ملت و دولت اسلام نظریست مسجد بار\nبا پادشاه خود کیدل شوید و چنین و چنان کنید و همت بکارید که با کفار غزا و جهاد کنیم آن کتابچه را را بتمام مملکت و شہر ہرات امعاذ ق\nطوایف افغانستان تقسیم نموده هر که خدا و ریش سفید یک نسخه دادند و رجال دولت انگلیس هم با اسناد دولت \nو بعد از سر خط بالا غرم\nروس مشغول مذاکره در باب تعیین حد وسنون افغانستان شده و عهدی مبنی بچند فصل بستند ورود مسرفین نابجوی و بیاری فرستند\nانگلیس بکابل که مستخدم امارت دیگر ایجاد کارخانه جات آمد هم در اینسال امیر عبد الرحمن خان لشکری تحت ریاست سرهنگ پنج تصمین درو\nغلام حیدر خان سپهسالار طوخی و دوست محمد خان جبار خیل و میرزا گل خان عبارت از ده هزار پیاده و سواره و یک باتفاق امناء آنها از\nباطری توپخانه جهته تدبیر اهالی و تسخیر کوهستان نقطه غلان فرستاد و آن نقطه در نزدیکی لغمان واقع و جای محلی است اما با رجال دولت بیدار یا\nنموده بر نقطه غلاتی شد\nبشتر","chars":3555,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00230.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/230","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/230","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}