{"book":"adl1214","page":23,"text":"نسخۂ اوّل\nبقیّه\nبیان الوّا\nصفحۂ ۱\nشکر آن نیک رفتاری وشبّت داری دانی مزبور واجب است خداوند باستقامت و اجلال معظم الیه را همه وقت از خداوند مسئلت نمایند\nتفصیل قتل اعلیحضرت شاهنشاه سعید نامدار دین شاه قاجار این بود که روز جمعه هم ذیقعده الحرام سنه ۱۳۱۳ هجری شاهنشاه مزبور\nاز دار الخلافه بقصد زیارت حضرت شاهزاده عبدالعظیم عازم شد و از قضا انهار مهمان حضرت اشرف میرزا علی اصغر خان\nاتابک اعظم بودند بمحض ورود در زاویہ متبرکه حضرت عبدالعظیم و بجا آوردن قواعد زیارت شاهنشاه مرحوم بنماز می ایستد\nرضا نام کرمانی که میگویند بابی بوده و بعضی میگویند غرض شخصی داشته بنجاتم عرض دستعای رسیده یکی بنزد کسی پیداوش\nرسیده بود. آن منافق بیجا بت قصد قتل شاهنشاه را نموده در ان فرصت که شاه مغفور بمشغول نیاز بدرگاه چنبنیان بود و\nاز غفلت نیست. عداوتی که داشت زایرین با هم از زیارت نفرمود مانع نشوند رضا نام ورود با ششلول که پر بوده ۱۰۶ نمره بقت\nبسینہ ہمایونی آتش میدهد و آن شاهنشاه جلیل القدر که در حقیقت بصمیم سلام و پاسبان بسنت و غربت در میحنت بود\nبدون پیچ تختی جان نازنین بجان آفرین تسلیم فرموده بجایز اماتم خود کبیر و دال عالمی را پر غمرو خاطر ساخت\nشادمان روح پرفتوحش باد آن شه مغفور که خاقان مغربت پان قیصر شاه رخش بخاری بیان فرموده بود نادر الدین\nسعید پیوسته حقیقت شد چو خونش بود کم بر اید پیک کر شده دو کار زیارت شه عبدالعظیم و دیدن یار ا\nدر انصاف میگذرم حضرت اشرف میرزا علی اصغر خان اتابک اعظم در اثناعت که ایجاد شرویه اد تدبیری نمود که تصنف این جریه\nاگر بروی فکرش برانشو دی یکی در قسمت و اسپر نظم الیه پیکر جمه مقتول شده جایوی را میان کالسکه بطوری تا دار الخلافه و محل سفت اورد\nکه بسیار مردم گمان در کذشتن شاه را نداشته یقین کرده بودند که شاه سده جراحی حوزه معالجه در یخ آن بزود بخواهد شد\nو از ین قوت قلب و تدبیر و تصویب آن اتابک اعظم ایران مدار باید عموم اهالی ایران همه وقت طلب توفیق و آمرزش\nمعظم الیه از حق سبحانه تعالی نمایند کماینکه دار آیہ کمال و انسانیت و بلوع بسته میداند که در هنگام قتل د مقاصه حکام\nدر چه حالتی دارد با وصف این آن شخص معظم هم از عقل و تدبیر خارج نشده اقدام مملکت دار و نظم امورات\nدولتی ایران نمود آمدن جلوس سلطنت اعلیحضرت همایون مظفر الدین شاه خلد الله ملکه در تبریز ۲۲ ذیقعده الحرام سننه\nشد و یکی از شعراے معروف مشعض رباعی دو تاریخ مجحی سه وده د و پیشم پنجم بر اید بردیا ازین تاریخ جلوس شاه مظفر الدین پا\nدر ماه جمادی الاول سال ۱۳۱۴ بنده مؤلف بسفر قستان و سیستان شد و در این سفر نیز بعضی رویداد و گناه شات است که بجملها\nدر تم بیان برای آگاهای مهلا اد کنند کان است\nسرگذشت بیو تم بنده مؤلف در مسافرت قهستان و سیستان و بعضی از سرحده افعانستا\nروز ۱۲ جمادی الاول طلب معیشت این مسافرت را از حضرت ثامن الائمه زار شده در ماه تبت حیدریه عازم شدم بعد از سه روز\nبتربت رسیدم مسافت ۴ فرسنگ بود از تربت پنهان بباد شدام مسافت آن ۱۸ فرسنگ از کنا با د بزیارت کاخ\nمشرف شدم مسافت ۵ فرسنگ از کاخ قصبه پر چند ماده اقامت موقوف شد از اسباب تجمل چیزی کم همراه داشتم پر نجوس\nاسب دو راس قاطر ومحمد الور تفنگ ته پر دیک تفنگ دو لول ساچمه پاشته پرد چند قبضه تفنگهای شش لولستراخی مکری\nوغیره و دو نیمه و شش نفر نو کر گر یکی از آنان سفر دیده و سایرین مایه زحمت و خون دل در تجربه بودند خلاصه بعد از پنجرز و آقا\nدر شیار پر چند ودید و بازدید حکومت و اعیان از راه قرعه بوجہ عازم قربه درمان دو ترک که اول جلگستی خانه سریف تاین استان\nدر ماه ردو قریه\nرسیجان بی آہی زانو جلو بردیم واسه که چید مکرر در پی نوبت پر وحید نشستند بلدر بدا نخواجه چین دتا چو تیار پدر نشستن نل کا کانه در رستم سهراب کبر کو بریدن بی شستند نظار کر می کشید که بقل شاه مته پر جرماز\nچو خوی بود .......... زیارت .......... چو شمشیر بود ........ زیارت\nسر بر داشتند نقابی بسته بود\nیچه معلوم کرم کرباره االله و سه لوله و شه پر مکری بودن وا خواندگان مخفیده ای نماند ارا\nپہلے یہ جو سهمیه که زیارت شاه بایرده نمره مد نظر نبینم می کشد که نا دانه تزویر میرزا که پر پر دشتنه بعضیها دید نیز یک ستبان جدار کشته بسته است بعضی خود بخود","chars":3564,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00023.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/23","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/23","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}