{"book":"adl1214","page":216,"text":"سراج التواریخ\nنسخه سوم ۲٠۹\n\nلوی نایب ابا مختصر سپاهی و دو عراده توپ مجریه بپای خرستاد در نقطه و بان حصار لونی دامن شهر چون سلے بخاکیا با بار خورد\nسپاهیان او مضطرب شده شکست خوردند و عقب نشستند و هرآینه اگر غلام حسن خان ممند زاده مؤلف اسب سوار یبو نایب نرسانیده\nو او را از میدان خارج نکرده بود دست گیر میشد پس از شکست ایے ہیت که دو عراده توپ آنها ہم تصرف سردار عبدالله در خان\nدرآمد و تعداد همراهان او نیز زیادشد مجددأجنرال عبدالرحمن خان ركاب بام از حصار باز دو و عراده توپ دپھا یصد سوار ر د شیر ہرا\nبفرموده ولیعهد مامور مقاتله و محاربه شدند کوشش توشکی جزات مقابل سپا سر دار عبدالله توسان گردیدند و در این نقطه\nجنگ بسیار سختی رویداد حتی چهل نفر از ار دلها ولیعهد رفته بودند و مردانه دار جنگیدند با اینکه محمد خان نظام الدولہ ہزاره را\nجراحت سختی رسانده رسید دست از کارزار کشیدند تا میمنه و میسره لشکریان سردار عبد الله و سبحان مقاطعہ شده سردار\nمعزی الیہ باد و بیست سیصد نفر خواصی کہ داشت ناچار دست شمشیر رو بتو بخانہ آورد از آنجائیکہ آفتاب اقبال امیر عبدالرحمن خان\nمتوجہ اوج فلک فرسوئی بود توپچیان سپاه پرے سلامی گرفتند و سایر سپاهیان نیز بسلامت شیننو و بیرق تسلیم شدند مکر\nمعدود کہ متفرق گشته خود را بشهر رسانیدند در این نقطه از طرفین هشتاد نفر مقتول شد و سردار عبدالله و سبحان آنچه\nحربی که در میدان بود تصرف نمود و بدو فرسخی شهر ورود کرد اینخبر که در شهر منتشر شد بسیاری از اهالی ہم کہ از سردار محمدایوبجان\nافسرده بودند جوقه جوقه بخیال خفتہ و تلافی شدند لا علاج محمد موسی خان ولیعهد با لوی نایب و هرد و سپہ سالار سیف علینجان و\nغلامحیدر خان و امار اولیہ ہم شوال بلده هرات را تخلیہ نموده عیال و اطفال سردار محمد ایوب خان را حرکت داده با خود\nبطرف مشهد آمدند جته تخدیر اھالی ہرات از سر دار محمد ایوب خان این بود که خان آقا محامین الدوله و جهانداد خان تجا\nو سنفر از خوانین الکوزائی را با مفتی ملا عبدالحق و کرنل یار محمدخان قبل از سفر کشته بود کہ شرح ہر یک در محل خود نگاشتہ شدہ\nالقصہ سردار عبداللہ و سبحان فردای شب حرکت ولیعہد بلا مخاصمه و مقاتله وارد شهر هرات شد و ہفده توپ شگرف نیا\nدرود او را زدند نایب سلطان خان افشار و احمد علیخان جوانشیر و گوما ندان قلعه دارخان و آخوند زاده ملانظام الدین\nو چند نفر افسر دیگر ہمراہ معزی الیہ بودند دالد و عموی مؤلف با جمعی سوار هنگام ورود شهر بملاقات سردار رفتند و مولف را\nہم بردند اما به نمامی آخوند زاده ملا نظام الدین و الد مؤلف را بہا نہ اینکه از خواص سردار محمد ایوب خانست توقیف نمودند\nو روز بعد بوساطت نایب سلطان خان رها و مورد مرحمت سردار والا جاه شد سردار عبدالله اب خان پسر حرحرم سردا\nمیرا فضل خان که در غورات از جانب سردار محمدایوبخان حکمران و سر حد دار بود در این ایام بهرات آمده سطور بکاملی جند در قری جوی\nو بعد عازم مشهد شد اما از آنطرف (محاربه ہفتم ) امیر عبدالرحمن خان سر دار حبیب الله خان عالی این قود\nنموده و پر دانه خانه ابو پیشکاری مقرر داشته ارکابل روانه قندهار شنده بود بجلات ملحیائی درود نمود و سردار محمد ایوبخات\nپیش خانه از وی جنگی خود را به بینی سکی قندهار نقطه حیله قلعه علم زد و در اینو ر و سها لار سیفعلنجان کہ یکی از همراهان مد تبرجکی\nروز کار بود چند مطلب بیان داشت که بر خیر سر دار محمد ایوب خان بود منجمله اظهارات افواجی خاشه که در جنگ ماضی از سپا\nامیر عبدالرحمن خان بپاسلامی گرفته و داخل ارد و بستند یراق آنها فعلاً باید گرفته شود و خودشان نظر بند باشند زیرا ہنگام ملام\nیقیناً آنها برند تا و نجز امیر عبدالرحمن خان اقدام خواهند کرد دیگر انکه صف آرائی سپاه بقانون نظامی باشد که توپخانه از وسه سپا\nپیاده از یمین در صاله ( قزاق ) از یسار همر در پیش شیند و سوار ولایتی از یکسعت تباراج بن واقماش خیال امیر عبدالرحمن خارا\nحرت\n\nباصطلاح نظامی بین\nیعنی بیری که به\n\nهنگامه\nفائده است که\nکه از قیام بان\n\nکه بسته وا\n\nمجالینوقتا\n\nمرد\nاز تاریکی تبریز حکمران\nغور و سر دار هرات\nبکابلی بود و با سردار","chars":3446,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00216.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/216","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/216","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}