{"book":"adl1214","page":215,"text":"نسخه سوئیم\nعبر الوقایع\nصفحه ۲۰۸\n\nکه از بیراهه متوجه لشکر کشیان خصم شوند تا انفوچ بملاماده بهیم فرسنگ مسافت طی کرده بودند که توپخانه لشکر خصم بالکوله رها و رساقه لشکریان شیر را\nمنقلب نمود سپهسالار بانه پر سردار محمد ایوب خان فوج دویم هراتی را مامور محافظت توپخانه نمود هنور باشپیرجی حکم و وعده انجام نداد\nکه فوج ششم را فرزان مراجعت دید شینفورجی در بالای تپه مرتفعی رفته به پرسنسی شیلیدنز فوج مذکور را از قضیه آگاه ساخت تا خودش رسیدی اسنان\nتا بعد از ساعتی بمرش آمد القصه فوج ششم مجدداً برگشتند و سپهسالار حسینعلیخان شخصاً در سرتوپخانه پیاده شد و چند شلک پیاپی با ساحمه\nبجانب خصم نمود در اینجیر و انفوچ امدادی رسیده تلگرگ گلوله بر دشمن باریدند دلیسپا و معاصر منصبان نیز دست بشمشیر مبرحنه سینا سینا\nو توپخانه بطرف مقابل بردند و این تدابیر مایه فتح و فیروزی شد و سه فوج از سپاه امیر عبدالرحمن خان توسط شینفور و معلم با رقاب\nسلامی گرفتند و سپهسالار بجانب آنها تاخت و مرحبا گفت و همه را مواعید و عمیله امیدوار ساخت سایر سپاه و صاحب منصبا امیر\nعبدالرحمن خان شکست یافته رو بفرار گذاشتند اسلحه و اغروق و توپخانه آنها تماماً بضبط عساکر سردار محمد ایوب خان در آمد و\nمقتضی المرام روانه قندهار شد اهالی قندهار نیز اقدام بهمراهی و دوستی سردار محمد ایوب خان و مخالفت سپاه امیر عبد الرحمن خان\nنمودند با نیب صاحب منصبان و حکام امیر بعضی بطرف کلات غلجائی فرار نمودند و بعضی متفرق شدند منجمله سردار محمد حسنخان پسر سردار\nخوشدلخان قندهاری بطرف هندوستان و عزم مکه معظمه بگریخت و قندهار بلامانع بتصرف سردار محمد ایوب خان در آمد و در این زد و خورد\nمتجاوز از دو هزار نفر مجروح و مقتول از لشکر امیر عبدالرحمن خان در میدان ماند و اسباب سردار محمد ایوب خان ششصد نفر مقتول و هفتصد نقره\nزخمی شدند عجب از وقایع موقع جنگ اینکه سردار احمد علیخان پسر مرحوم سردار محمد علیخان که برادر زاده سردار والاتبار محمد ایوب خان\nو جوان عیاش بیجاکی بود در سفر و حضر آوازه خوان و موسیقی دانهای نامی را مع آلات طرب با خود داشت هنگامی که شور\nجنگ گرم و آتش محاربه افروخته بود و تگرگ کلوله می بارید سردار مذکور خواست ثبات قدم بخرج داده سپاه خود را میسجرات\nمشغول ساخت و به امیر و نام مطرب معروف و مضاربی که در رکاب او سواره در محاربه در امر نمود که یکدمان مقام ماهور بخوان\nتا امیر و دمانی پسلی خواندن کشود گلوله بطرف مقابل بآلتش خورد و از اسب در غلتید سردار امر کرد او را از میدان ببینه آوردند\nو معالجه شد اما انمطلب خالی از تسیا نبود دیگر آنکه بسیاری از توپچیای سپاه سردار محمد ایوب خان کابلی بودند هنگام زد و خورد\nو گیر و دار و شلک توپ مخصوصاً اسبئی توپخانه را خارج از قانون باسیا فرط آنطرف میکشیدند که قنداق توپها بشکند و توپها\nاز کار بماند دو قنداق توپ ابدین سه و بشکستند تا استاد اسمعیل و استاد میرزا نام قنداق سازان هراتی که امیر و همراه\nاردو بودند گویا قبل از وقت اینمطلب را فهمیده و یقین داشتند بهر کدام قنداق توپ ساخته آماده در جلو زین اسپها بکار میبستند تا صدای\nشکستن قنداق توپها بلند شد فوراً مشار الیها خودها رسانیده قنداقها را بتوپها جا بدادند در آن فرصت کار جنگ هم یکطره شد\nالقصه سردار محمد ایوب خان بضبط و نظم امور قندهار پرداخت و جراحان در موهم بستن مجروحین نیز در اوایل شعبان هرات وقندهار بعمل آمد\n(محاربه ششم) پس از رسیدن خبر این شکست بحال امیر عبدالرحمن خان و بمیان حکومت بسمت قندهار وثوقی بهردار محمد ایوب خان\nشد و مضامیر دابیگراسحق خان نوشت که سوار عبدالله و سکنجان را از ترکستان از یک یا مور فتح هرات نمایم چون در پست در پنجاه هزار\nلشکر قابلی نیست و رفتن سردار عبدالله ومحمد خان باعث پریشانی امور بدتین خواهد شد لهذا سردار مذکور با چهارصد سوار رساله نظامی دو غار\nبیرق خاصه دار و دو عراده توپ قاطری از سمت ترکستان بدولت یا رآمد دوما نجابسیار سواره طایفه توقائی که تحت ریاست سردار\nمحمد خان توایعنی بودند بسردار مقری الیه گردیدند و با او متوجه میشهم شدند محمد موسی خان والیعهد در میشمه خبر دار شده خوشدل خان\nلوی ناب را","chars":3485,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00215.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/215","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/215","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}