{"book":"adl1214","page":210,"text":"نسخه سویم عبر الوقایع صفحه ۲۰۳\nاز جراحت یکصد و شصت و پنجنفر زخمی و زدوند اما نظامی ایشان همان چهارصد و پنجاه نفر بودند بهمین ترتیب در قریه در قره رفتند و اردوی افغان نیز\nنموده دیدند اردوی سردار محمد ایوب خان نمایان است خواسته توپها را پر کنند و مستعد جنگ شوند دیدند آنکلوله ها که آورده اند بآن\nسایر توپها نمیخورد مگر همان توپ بزرگ که در خور هر نوع کلوله بود آن توپ را پر کردند و اردو را نشانه گرفته یکی از ریش سفیدان میان\nجوابی آن آواز داد که بچها میبینه اردو و توپ با طرف اردوی ما برگشت فتح با ماست واگر بطرف اردوی سردار محمد ایوب خان\nرفت فتح با آنها است بعد از نطق او توپ صدا کرد و دود او سمان شده از روی هوا بطرف اردوی سردار محمد ایوب خان کرد\nارسلان شجاع در آن اثنا تاج محمد خان پسر ارسلا خان که ژنرال لشکری سردار محمد ایوب خان بود تا شمشیر کشیده فرمان حمله بر افواج متعلقه خود داد\nو یکفوج رساله رام که قزاق باشد ما مور جنگ و پراکندگی اجماع کنندگان اطراف دور و نزدیک نمود و پنچفوج پیاده نظام کارها\nکه مسلح بیراق و لباس ممتاز و تفنگهای سه بست دهان پر انگلیسی بودند بقرار تفصیل اول فوج اردل دویم فوج هرتل سیم\nفوج قندهار چهارم فوج سبز پوش پنجم فوج غوربندی تحت ریاست موسی خان کوهاندان قزلباش که پیش جنگ باشد\nقرار دادند تا دلیرانه حمله بیاورند آنها هم بدون اندیشه هجوم شدند آنچه سپاهیان هراتی در جلوگیری آنها استقامت بخرج دادند و شلیک\nتفنگ نمودند عاصی الخصیه تا افواج کابلی خود را بسپاهیان هراتی نزدیک رسانیدند و در این بین از دور و نزدیک رعایا زیاد با\nهدف کلوله شدند آن مخنصه سپاه نظامی هرات که دیدند رعایا بقتل میرسند خود را سپر بلا ساختند و در هر صد قدم رو بقرار یکدفعه میگشتند\nو زانو میزدند و بضرب شلیک سپاه کابلی را معطل مینمودند از آنطرف سردار محمد ایوب خان چهار عراده توپ را با قاطعه حاجی اقا خان سپرد\nو محمد عظیم تر کاپ را مرجنا به نمود آنها انبوه رعیت را از هر طرف هدف کلوله قرار داده مفصل جنگ میکرد و هر کلوله آن جمعی بقتل میرسیدند\nدر این اثنا چند کلوله تفنگ بخیل خورد استخوان زبان بسته خرطوم خود را علم نموده باغی صفت رو بفرار نهاده بود و نعره میزد دشت\nو جویبار و حال و انسان و دواب آنچه در جلوش می آمدند پایمال میکرد و مستعمل نمیشد در این گیر و دار از افواج بچه گر تازه دمی رسید\nآوردن بودند تقریبا پانصد نفر جمع شده با مداد سپاه هراتی آمدند وقتی بکنار نهر انجان رسیدند در دید او کار را دیدند که تگرگ کلو ره سجا\nو مردم هراسان و گریزان هر طرف میدوند آنها هم اغلب تفنگهای خود را بجوی آنجان ریخته بباغات و باغچه ها متفرق شدند لطف سخن\nاینجاست صفر نامی بقال پیر مرد از لنگهای هرات که از هر دو پا خود در قلعه بندی سال قاجاری هرات عاجز شده بود بهنگامی\nکه مؤلف با اخوی دعوی خود و جمعی دیگر سواره بسیاحت اردوی طرفین میرفتیم آن صفر نام لنگ که در فیروز آباد ملکی ما خانواده بود که\nدیدم عصا زنان با چند نفر جوان متحیر بر رو بجنگ گاه میرود بپایش همی کجا سید خداییا مرز دعوی مؤلف با و گفت ای بیچاره تو با\nاین پا لنگ کجا میروی در جواب گفت میروم هیاهول سپاه کابل دست بیاورم و نهایت شوق و شعف را داشت در آنوقت\nکه غلیف سپاهان در ماند بیداران بود و هراتی ها ما را جواس سردار محمد ایوب خان میدانستند سپاه کابل هم در اینورد ما را از دور مرو\nیا جیان کلان می نمودند از بیم جان لابد ما با سوارها ابوالجمعی خود قصد مراجعت نمودیم در بین راه نزدیکی قریه فضلان آنصفر نام\nدیدم که متوحشانه فرار میکند در قضای او در سیده قدم فاصله از او جلو تر میگریزند و این از عقب ندا میکند ای فلان فلان بیه ۱۰ بقعه\nصبر کنید که به بیند نعش من کجای افتد آنوقت هر کجا میروید بروید اما رفقای او ابدا اعتنائی بگفتار او نداشته با انحال عموی مؤ\nیکی از نوکران امر کرد او را سوار نمود و از میدان بیرون آورد از آنطرف هراتیهای جنگی تو جائیکه همراه آورده بودند در سریان فریز\nدخندق غیره جا گذاشته در جنگ و گریز رو بشهر آمدند و در قرب هزار ششصد حصور محار به حتی با عساکر کابلی نمودند تا صد نفر از آنها با\nارسلان\nصحیح است\nاز پنجا\nبیرون کلات\nکر نینگ نامی که\nبهرات ۲\nموسوم شده","chars":3523,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00210.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/210","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/210","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}