{"book":"adl1214","page":20,"text":"نسخه اول\nقسط ۳\nبیان الواقع\nصفحه ۱\n\nامیرکبیر حبیب الله خان غایت شوکت بکجا نافذ خود موقوف دارند غرضاً این سپهسالار سواد فارسی هم نداشت و با وجود آن همه گرفتاری در غیبت و\nمشاغل در امور قشونی هرات بواسطه است که دانشمند دارد باوقات آزاد و عبادت کوتاهی در غائله نداشته بنداد و دستم مخبرص این خود معین کرد\nکلام الله را ختم نمود و از کتب فارسی هم قدری خوانده خیلی مهربان بر رعیت و سپاه است افسوس که اینکر ریشخصی جدید چشم تخم گرفتار شده\nقدر گامهای دیگری و تاسف دوستان مغزی الیه کردیده است هذا حقایقه بر آمدم سر مطلب فردای آنروز که راپورت وقایع\nارک و کلشکوی سپهسالار بجناب سعد الدین خان نایب کلکور هرات رسید مرا با آن غربت قدمی خواسته مشاهدات آنها را در مراتی کذشته\nجویانه میخان سخت ایستادند که ثبوت رابطه مؤلف را با رجال پوستیته روس و اولیا دولت علیه ایران نمایند جناب نایب حکومر چون مرد\nبافضل و باسواد و تجربه کار است دانا بتجوز از قانون کششیت و ملت در دولت سطح داگاه است دانشمند اس محقق روز کار مباشه\nادعای مدعیان حرا تماما مجهول دانست و امر حبس آنها فسه سود و بمؤلف اظهار داشت که چون این مطلب از مطالب مهمه دولتی است تماست\nکه تحقیقات مسهل می آید در تشریح اینمطالب با میرصاحب عرض می شود و جواب می آید شما نیز محترما در حانی که بابل استید توقیف اشتیه\nچون اگر اینکه در وقتی در حق خود مدعن بشود ما را میسکی از اتهام بیرون نباید بتکلیف جانب داری ندارم قضا مؤلف آنحوالی سر درب\nخرآب بانه انتخاب نموده جس نظر شد و چهار نفر سرباز از دیوان افغانستان ظاهراً برای انجام هرست و خدمت وباطناً برای\nمحافظت مؤلف معین شدند سه نفر از آدمهای خودم هم همراه بودند رفقا و دوستان دیهان و صاحب منصبان محترم که طرف آشنائی\nبودند همه روزه بدیدن می آمدند و هرکدام بقدر قوه از میوه و خوراکه و تعارفات و حوال کسی مضایقه نداشته خداوند همه آنها حوض\nخیر کرامت فرماید خلاصه پست و سه روز تمام در آن نقطه بودم عاقبت دستنک شده عریضه بنایب حکومر نوشتم که هرگاه با وام بجانه\nباید در این اطاق باشم بهتر آنکه تیجه کتابته تحصیل مسلم نمایم واکر مجو بنایبد بکابل بروم اجازه بدهید تا ته سفر خودرا بنم و اکر فرارکنم\nدستور العملی از کابل آمده بفرمائید تا بدانم از قضا آنروز یکشنبه دو بار نفیر معمولی افغانستان بود که مهم باشند آنروز از طرف عمارات\nافغانستان صاحب منصبان کلانه دینی بصرف نهار حاضر میشوند وقتی عریضه مؤلف رسید، بود هریک از خوانین وصاحب منصبان\nمحترم که حضور داشتند بجز مؤلف جواب سئوال کرده در خاست رہائی مرا نموده بودند همچو میرزا محمد ابراهیم خان مستوفی کل که فعلاً\nبکابل اسه و فراست و کلنل نظام الدین خان رئیس دوفی از افوح مقیم هرات همشیره زاده سپہ سالار اول فغانستان که شخص فاش\nزمان خود میباشه با بسیاری صاحب منصبان دیگر و مرحوم میرزا محمد شریف خان سررشته دار کل و سایرین ہمہ جہتہ وجہ باسعایش\nو آزادی مؤلف کروه بودند پذیرفته کردیده بمبادی و بونی داخلی امحمدت مرا دوباره صادر نمودند اوّل کسیکه مژده را به طوطیا آورد یکی از\nپیشخدمت های خود حکومت بود و بعد دیگران خبر آوردند و شخص مجلس را بپان کردند در آن اطاق مصرف چای آخری نموده وداع کردم\nد بیرون آمدم واسباب رہائی مؤلف این شکل فراهم آمد منما تحققه نه شاید پیست روزیکان بدید مؤلف نیز رقمی بکا به موجه دایت\nکه نه ترک ملک مذہبت ددانه بخم را نور، دوانه از غرا به کس شم و انچه ہمراہ آوردم فقط سہ اسب دده نفر نوکر دو تفنگ خوب و\nصد شصت تومان پول نقد سایر اموال و متروکات در ولایاته انچذ داشت همراه بازماندگان بهرات باقی ماند و در باغیبان بینوا\nکہ اول شب برات بود بارض اقدس ورود کردم و اظہار تشکر خدمت بو کار غریبان از نجات یافتن خود نمودم ابد بنگاه اقامت میشه\nمحض حبت وطن وغیرت ناموس بنخیال بازماندگان هرات ، افتاده تعارف وسوقات زیاد وخریداری نموده بمجرد اتمام برآ\nشدم باین عزم که میدانده و د ہرات عازم کابل شوم و خدمت خود را میر بردم شاید معهود زحمت بیابان شوم به تربت جام که رسیدم\nدست برآباد\nدر اتفاقات محضر حکومت\nکویند\nرفته یکی از","chars":3437,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00020.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/20","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/20","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}