{"book":"adl1214","page":196,"text":"نسخه سویم\nعین الوقایع\nصفحه ۱۸۹\nانگلیس بکوتوالی مقرر بود و سردار محمد حسن خان که یکی از پسرهای امیر دوست محمد خان بود با سردار ولید محمد خان دیگر\nاز طرف انگلیس بحکومت نقطه میدان پین غزنین و کابل بر قرار شد و عساکر انگلیس بسیاری نقاط و اطراف شهر کابل را\nبا تمام محلات و آلات و استعداد قشونی لازمه پادشاهی افغانستان که تصور نمیشد بحیله تصرف درآوردند و سپاه\nنظامی در شهر و قلعه و کابل از افاغنه باقی نماند و دینی محمد حیات خان که مدعی مسلمانی و مستخدم انگلیسها بود در کابل\nباستمالت خوانین و بزرگان قبایل پرداخت و خدمات نمایان بخرج داد (در سنه ۱۲۹۷ هجری) (ماه مهرها)\nمحاربه دویم محمد جان خان جنرال افغان که شواری بود قرآنی و شمشیری برداشته با چند نفر قضاء و اعیان افغان\nمیان طایفه وردک و کوهستان غزنین و سایر اطراف کابل درآمده عموم را ترغیب و تحریص بجهاد با انگلیس نمودند از آوازه\nکه میان ایلات افتاده بود ماده بسیار مستعد شده هر کس از طیوفر افاغنه از راه غیرت و عصبیت ملتی برای خود تدارک تفنگ\nو تفنگچه و شمشیر و قواری نموده چوبها بلندی را پارچه قرمز و گلی در سر آن بسته از هر دره و هر قریه و هر محل و هر طایفه با مختصر\nآذوقه که همراه خود داشتند بعزم غزا بیرون آمده و فریاد میزدند که اَلصَّلٰوةُ وَالسَّلَامُ عَلَیْکَ یَا رَسُولَ اللهِ و نعره\nیاچهار یارشأن کوش فلک را کر نموده در اول وهله یکصد و هشتاد هزار نفر مستعد دفاع انگلیس شد و بحیرال محمد جان خان لقب\nغزاوت دادند و او را محمد جان خان غازی نامیدند و یکنفر دیگر که آخندزاده ملا عبدالغفور نام داشت با عون محمد خان چرخی\nو میر بچه خان کوهستانی تاجیک با انبوه زیادی که متجاوز از شصت هزار کس بودند خود را بامداد محمد جان خان رسانیدند\nو از طرف دیگر ملا مشکی عالم افغان اندری که از علماء غزنین جمعیتی متینو ای جها و جمع کرده بود با عصمت الله خان جبار خیل\nبکمک محمد جان خان غازی همدست شده از راه میدان متوجه کابل شدند اوّل ورود بمیوان سردار محمد حسنخان را کشتند و شبکی\nعالم باده هزار کس از غازیان بشیر شگار مقدمه انگلیس وازه کابل شد در تحت شاه که اتصال بکوه شیر وازه کابل دارد با یکدسته\nاز عساکر انگلیس متصادم دادند آخند مشکی عالم شکست خورد و فردا که محمد جان خان و سایر غازیان از راه رسیدند انگلیسها\nسنگو خان نام پسر سردوخان تو آرام را بدیه خود ساخته لشکری مرکب از یکفوج پیاده نظام و یکفوج رساله (قزاق)\nو شش عراده توپ در تحت ریاست میجر لین انگلیس قرار داده از برای جلبکی لعل اندر رفته بکینگاه بودند و از عقب\nغازیان برآمده جنگ سختی نمودند در این نقطه این توپهای انگلیس بتصرف غازیان درآمد و فوج سواره و پیاده انگلیس\nشکست فاحشی خوردند و گریختند از افواج انگلیس چند فوج بکوه خواجه بسته و غرقه برای جلو گیری غازیان آمده در\nاین نقطه جنگهای مغلوبه اتفاق افتاد چون غازیان شیر شکار در اینروز با جمعیت شان قریب به بیست هزار کس بود و مردانه\nکوشیدند با وجود اینکه رابرت صاحب خود را در این سنگویه با دسته سپاهی از عساکر زبده بکمک افواج خود رسانید عاجز از مقاومت\nغازیان شده شکست سخت خوردند و در اینجنگ پسر آقا میر عباس لالا شاه خان نام که برادر پرویز شاه خان جنرال افغان\nکابلی و از طایفه سادات تشیع بود و بفتوای ملتی در جلو غازیان بر ضد انگلیسها بیرق همت افراشته بود و احاد و افراد\nرا بجنگ ترغیب میکرد بدرجه شهادت رسید و از انگلیسها هم چند صاحب منصب در این میدان مقتول شد افواج شکست خورده\nانگلیسها بطرف شیر پور متوجه شدند در نزدیکی دروازه ده مزنگ سردار ولی محمد خان حکمران کابل با قوشون افغان\nکه همراه داشت و هواخواه او بودند باستمداد چند فوجی هم از عساکر انگلیس سد راه غازیان شد بعد از دوست\nزدوخورد","chars":3128,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00196.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/196","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/196","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}