{"book":"adl1214","page":17,"text":"قصه\nبیان الواقع\nنسخهٔ اول صفحهٔ هشتم\n\nنمودند که برای آمد شد کنندگان آنراه صعب نیاشه خداوند مرحوم مستوفی را بیامرزد از آنطرف بمدعی مرا حل منازل برسته درود کردیم اقوام واقاربیم\nاعیان طلبه و قراء دسته دسته برای تمنی آمده و نگران بودند که چطور بعضی اوضاع و قواعد ایرانرا مؤلف در اشه بهر حال اسباب احترام در هرات\nقربت تام داشت و خوشنود بودم و املاک ان مدست غاربین خود مان کما فی است مانده بود و اسباب زراعت و حاصل آن بمیر منظم بود و ما یه شست\nاز طرف حکومت و امارت افغانستان هم کم لطفی نداره مؤلف نه یکه مسته از مرحم مسیوم که سابق بنام بنده نگارنده و مقرره بود باز بخش آبانه\nو آماده خود را فراهم ساخته دیدم ۲۷ و ۲۸ شعبان المعظم سنه هـ بجمع خوانین و روساء هرات و ارباب سرکاری بر سته و غوریابی تسلیم بر سته و سایر علیا و به\nکه طرف آشنائی بودند دعوت شدند بقریه چهار باغ تر کما که خارج شهر هرات واقع است و محل باصفا ملک موروثی مؤلف میباشه جشنی باشکوه فراهم\nو انعقاد مجلس عیش شد هر شبانه روز تمام انواع اقسام مطبوعات شرب مجالس با بربط و تار و دف و سطو میر انه روند و سرودند و مرارنده\nمیبر رانده و تمام مهمانان غذای صحیح و اثمنهٔ پلو خاصه صرف نمودند و در هر گوشه توشه مهیا بود که با سته از تماشائیان و عیان محترم برگاشت\nو در سمت یزدی این بزم سور را بخوبی چیده و سپر دیم قائم امانی وطن که در این مسئله همیشه میرزا یعقوب علیخان صاحب کار محترم ولایت تمیز سلیم رقم\nو بهت و چند نفر اعیان دیگر شخصا مشغول انجام و پر چسنی این مجلس شادمانی بودند خداوند آنها را عوض خیر و توفیق عطا فرماید چون برگشتیم\nو بای شدیدی بالفاظ یخته و ایران شیوع یافت عمری مؤلف که در هرات بود و بتعرض کرفار و مرهم شد این ایام پرستاری تمام بازماندگان مرحوم\nاول بلطف خدا و بعد برشمهٔ مؤلف بود چنانچه اکنون هم هست خلاصه این مسئله که انجام یافت و کام یابی به قاری و اقرا بی و خرسند نگارنده دید\nکارهای بزرگ دیرین افغانستان بود که نیر بار بوده و اطمینان در سمت آگاهی و بصیرت که از توجه پر وردکار و مجاست و موهبت رجال دولت ابدمت\nایمان آموخته بود امید انجام و پیشرفت آنان را داشت در میان مرض بلعمر سبب چیدن شدند که مؤلف را از آنفرست بازدارند منجمله شبان\nبشر که ماه رجب سال که مؤلف شبتر پدر در خانه فوقانی که دو درب آمد و شد بسمت حیاط اندرون و دودمانه او سی طرف بایان دشت خوابگاه میو\nبود و سه نفر از نوکران مؤلف پوسته حشت نام خوابگاه در حیاط چقوبت خوابگاه داشته نزدیک های فجر ترانه ہوش کر در بامصاحبه خود\nمشغول راز و نیاز بودم ناگه آواز پائی از طرف باغ شنیدم کفتم جانور خواهد بود چیزی نگفتم بفاصلہ نیم ساعت دیدم مرد اشانه دو نفر از درهای بمان\nمشغول کندن و برداشستن پاشنه شدند و پشت او کسی سمت باغ بجر نکنیز آنم بجا ایستاد آهسته از جای برخاستم تفنکی مخلو د ابرده که فرینکه\nدر میانش بود از طاقچه برداشته آمدم پشت یکدرب اول از روزنه نگاه کردم دو نفر که با کسرشان بعصبه لباس آدمهای خودم بود با خود\nخیال کردم که دزد باین آشکاره نمی شود اگر اینها را بزنم مبادا آدمهای خودم باشند و فردا مورد ملامت خلق شوم که بکویند از ترس جان\nآدمهای خود را گشت و از من کسی نخواهد شنید که اینها مشغول کندن درب اطاق بودند و سر انجام مجال زیاد بماند در بسته بقه انکه اول یکی از\nآنها را آوار کنم بمحض آواز نمودن سارقین کریخته و آدمهای مؤلف از خواب جسته بجانب ادند مؤلف نیز در بها بازکر د متعقب سارقین دوید بابا\nباغ رسید تفنگی بجانب آنها رها کردم یکی از آنها که بفاصله پانزده قدم دور بود نجبر زمین افتاد رفقایش همرایی کرده او را بردند و مؤلف با اینطور\nچیا کانه متعاقب آنها میرفت از باغ اول بباغ دوم که رسیدم دیدم دیوار های چندین ایطوری شکافته اند که امکان آمد شد هزار دست سارمین\nنه آنراه فرار کردند اهالی قریه و نوکران در ارمین مؤلف پیاپی رسیده ما شری نداست اینجا میخواهم سه سطر لغز کنده کان کذاب خود\nسطی عرض کنم که آن دزدان شبا بچه امیدوار احوال نیامده بودند و الا در سایر اطاقها بقدری پوشش اسبا چیزی بود غرض از آمدن آنها\nصد رسانیدن و اتلاف جانم بود و یا به مؤلف از اطاق چیا کانه تعقب آنها نمیدوید که اگر لطف خدا شامل حال نبود در سارقین در میان چه کان\nباپشت درب باغ یا پی در قتان کمنی در سکت میشدند در انطور چیا کانه مؤلف آمد بهرچه بود میزوند تفت نمی آید آمد و کسی هم همراه نداشتم","chars":3698,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00017.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/17","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/17","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}