{"book":"adl1214","page":153,"text":"نسخه سویم عین الوقایع صفحه ۱۴۱\nاول حصه‌کشی شیبه فتادیه سردار محمد امین خان و سردار محمد شریف خان بود که در این اثنا کاغذ سردار محمد علیخان بپدر رسید و عنوان آن این‌که\nاز تدارکات محمد اسلم خان در مچّه و مقر ترکستان و تهیه سردار محمد اعظم خان در خوست و کرم بر عهده‌دارت کابل بود که هر دو قصد تسخیر\nکابل را داشته لهذا امیر شیر علیخان از خارج قندهار روانه کابل شد وقتی بغزنین ورود کرد سردار محمد اعظم خان بملاقات او آمده\nتجدید عهدی نمودند محمد سرور خان پسر محمد اعظم خان نزد عمویش شرفدید پرکشش محل حکمرانی خود شتافت سردار محمد اسلم خان که در بامیان\nمستعد بود مخوف شده عیال و اطفال خود را گذاشته فراراً ببلخ رفته بسردار محمد افضل خان پیوست و امیر شیر علیخان بکابل رسیده\nرسماً جلوس کرد بعد لشکری تحت ریاست سردار محمد رفیق خان بجهه تدمیر محمد اعظم خان بجانب کرم فرستاد محمد اعظم خان تاب\nمقاومت نیاورده بهندوستان گریخت و امیر شیر علیخان تیولات سردار محمد افضل خان را که مرحوم امیر دوست محمد خان\nدر کابل معین داشته بود تماماً را ضبط نمود و در اینوقت سردار محمد افضل خان با پسرش سردار عبد الرحمن خان ببلاد ترکستان که\nمستقرنی افغانسان حکمرانی و ایالت و استعداد یافت امیر شیر علیخان در تهیه حمله دری بتركستان از بکیه شد و از بطرف تم\nبزرگان درانی و اخوان امیر شیر علیخان که همراه سردار محمد افضل خان بودند او را وا گر شدند که با میرهای قندز و غیره هم حال شدند\nبا اتفاق آنها استعداد کاملی برداشته عزم تسخیر کابل نمایند و نیز سردار معظم له را امیدوار نمودند بر اینکه بسیاری بزرگان دانایان\nکابل بمخالفت امیر شیر علیخان و موافقت او اقدام خواهند داشت لهذا سردار عبد الرحمن خان را شهر تاشقرغان بعوض خود\nنشانیده متوجه سمت کابل شد و امر کرد بعد‌ها او را امیر خطاب کنند امیر شیر علیخان هم که با اردوی خود عزم ترکستان نموده\nبود در نقطه باجگاه پیش قراولان طرفین بهم رسیدند اول پنج بیرق خاصه دار امیر شیر علیخان قلعه یاسین پرزقے را\nیورش گرفته اما محمد حسن خان شاجاهان کابلی با صد پیاده و دو صد سوار از قبل امیر محمد افضل خان بر آنها حمله برده بعضی را\nپس گرفته بسیاری خاصه داران را اسیر نمود و فاتحانه نزد امیر محمد افضل خان رفت و مخلع شد و ما مور حراست قلعه مزبور گردید\nاما قلعه مزبوره کامرو بتصرف سپاه امیر شیر علیخان در آمد و انبوهی از سپاه اردو که آنها بریاست سردار محمد علیخان وسط دره\nکامرو را سنگر ساختند و یکفوج پیاده هم تحت ریاست جنرال شیخ غیر بسه کوه باجگاه از طرف امیر شیر علیخان مامور شده\nسردار نظر محمد خان فرمانده توپخانه اردوی امیر شیر علیخان بود لیکن اردو بزرگ امیر محمد افضل خان هنوز بمحل جنگ نرسیده بود\nکه چندین فوج از سپاه امیر شیر علیخان تحت ریاست سردار فتح محمد خان حمله آورده بقلعه یاسین و قلعه را بتوپ بسته در این گیر و دار بگلوله\nتوپ میر محمد حسنخان خورده مقتول شد و همرهان او تابا اسیر شدند امیر محمد افضل خان که صبح از کوی مدر حرکت کرده بود بقلعه\nباجگاه رسید و از ماجرا خبردار شده با تمام لشکریان خود عازم سمت قلعه یاسین شد یکفوج رساله و یکفوج لعل کرتی پیاده نظام\nبرسایرین سبقت گرفته پیش تاز شده صدمه بتوپخانه امیر شیر علیخان آوردند محمد اعظم خان پسر نایب حیدر خان چند ادلی\nبا قواربینه که رستمامه پیش میرفت سر توپخانه دشمن رسید سپر دار نظر محمد خان خطاب کرد که بیا بسلام امیر ما تا از\nقتل شما بگذریم سردار فتح محمد خان پسر وزیر محمد اکبر خان بجواب او گفته بود چشم امیر صاحب کجا است که خدمت شان شرفیاب\nشویم اما تخفیاً اشاره بتوپخانه کرده بود که با توپ ساچمه شلک نمایند و نیز عبیدالله مخم کشمیری که مقیم نست او بود فرمان داد تا\nاز پشت سر محمد اعظم خان بشمشیر زند انتم غفلتاً از عقب شمشیری به محمد اعظم خان زد و آن جوان مرد را از پا انداخت بعد فوج\nامیر شیر علیخان بفوج لعل کرتی امیر محمد افضل خان که تحت ریاست غلام احمد خان بودند حمله برده بسیاری آنها را کشته","chars":3355,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00153.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/153","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/153","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}