{"book":"adl1214","page":143,"text":"نسخہ شستی\nسراج الوقایع\nصفحہ ۱۳۶\nمیکردن عبد العلیخان انداخته بود نا چار عبد العلیخان خندان شدہ باسیری تن داد و تو بحار اترا که متصرف شدند از چنگال\nاہالی اُردو فرار آما یلقان دوازدہ فرسنگی مرو آمده ہمہ آنها را دراحتی اطراق کردند در آن اثنا سرتیپے با توکنی از اہالی میان\nبواسطہ قاق خربزہ نزاعی کردہ بود سرتیپی طرفین بهم میزنند و جبا ہو بلند میشود ہجوم تراکہ ہم کہ متعاقب شان بودہ اہالی اُردو غا\nپلیسر دار سرسیمہ شد آنچه داشته جاکہ اشتہ بطور طفیلی گریزان شدند دراین خطہ دو ہزار نفر از اُردو اسیر تراکہ شد و پول\nزیادی غنیمت تراکہ گردید عبد العلیخان ہم در خانہ ملا سفی سر پردہ ہشت مبلغہا رشوۃ میداد که الاغ نزدیک خوابگاه\nببندند و ملا سفی کہ چہار رو پلے پلو بکثافت میخورد سر سفرہ سرتپ نشیند تا اینکه از تجار حدید مقیم مرو پول زیادی قرض گرفتند\nپاشا خان برادرزادہ اش را با بسیار کاسر اخریده با ذربایجان فرستاد که پول جرا خریدن خودش بیاورند پاشا خان\nبعد از رسیدن با ذربایجان و عزیمت نمودن با پول زیاد در نقطه شاه پولی مین راہ مجددًا اد را ترکن برد و عبد العلیم خان در مرو\nبسیار اسرار اخریده سند داد تا میرزا علیرضا مستوفی خراسانی دوازده هزار تومان پول فرستاد و او را خرید با آن\nاسرا آمد مشہد و بطہران رفت و از اندوہ وفات یافت و پاشا خان اسیر تراکہ بود و بقیمت ارزانی از چنگ آنها بتونست\nخارج شود تا در ریز دیجبر در گذشت مؤلف عرض می نماید خداوند بیامرزد شخصی را هیکه حق اشخص یا بر حقوق وامنیت خود را از\nدست دهند و بخیانت اور ای دہند و دیگر خیلی عجیب است از اینکه چرا امنای سلاطین ترتیب جنگ و قانون لشکر را نمیدانند\nو هنگام فرستادن سپاہ بجانی عمان اقتدار و فرمانفرمائی عساکر را یکنفر مستقلاً وا نگذارند و طرف سئولیت قرار ندہند\nکه صاحب منصبان جُز وار دو ہر کدام راہی مخصوصی داشته باشد و مطیع ومسئول رئیس کل واقع نشوند و خود را مختار نیندہ وہم\nچرا با یه رئیس لردو تحقیقات وا طلا عات کامل از حرکات و خیالات احاد و افراد احاد اردو داشته باشد و آذوقه و تور خانہ\nسپاه را از تصرف خواص خود خارج سازد و علوفه دار و داشته باشد که افواج دواب را بجرای صحرا ببرند و در صورت\nمامور داشتن فوج را بجائی چرا توپ ہمراہ نفرستند مرکز سنگر فوج توپ است و تحفظ توپ فوج بہر حال کمال مغبونی را\nخاینان دولت ایران در بیابان مرو بخرج دادہ دولت و ملت خود را ناحق بدنام ساختند و حال آنکه اگر شخصی حقوق دولت و\nپلیتیک و قوانین جنگ رابیداند با سه ہزار سپاہ پیاده و سواره با کسی ہزار لشکر نا آزمودہ میتواند طرف محاربه شود که\nامید وار فتح نیز باشد باری اردو نو اب حشمة الدولہ با کمال مغبونی مراجعت نسب مشہد نمودند\n(چین) جنگ دولتین فرانسه و انگلیس با دولت آسما چین در بهار ایصال و در ان اثنا یا غیهای تی پنگ بعضی ایالات\nچین را قتل وغارت می نمایند قلعه پتا تک و قلعہ جات و شہر ہمو نیز مفتوح سپاہ متفقہ شد و توپخانہ زیادی متصرف شدند\nوشہر تین بین را که سیصد ہزار جمعیت دارد بتسخیر گرفتند و قشون متفقه متوجہ پکن شدند نقطہ (پالی کاود) یکفر سنگی پکن را پورشو\nگرفتند سان کولن سپه دار چینی با لشکری که داشت در این نقطه شکست خورد اتفاقاً یکتہل ہزار چینی کہ یبلوگیری عساکر\nمتفقه آمده بودند فرار خاقان چین بسمت موکدن درود قشون فرانسه بشهر تنگ جو کہ چہار صد ہزار جمعیت داشت و\nغارت کرد عمارت ییلاق سلطنت را و توقف سپاه دولتین فرانسه و انگلیس بحوالی پکن و انعقاد مصالحہ بین دولتین مبرّہ\nدولت چین در شهر پکن که شرط شد تین سین برای تجارت دول مذکور مفتوح و ایلچی ہر یک محترما مقیم پکن باشد و خسارت جنگ\nسو\nمخاطبه یوسف خان\nسر تیپ تفنگزاری\nعراقی بود کہ با سیر\nرفت","chars":3093,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00143.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/143","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/143","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}