{"book":"adl1214","page":14,"text":"نسخۀ اول\nبیان الواقعه\nصحیفه\nو خود ایشان اصلاح فرمایند چون گنجایش قدر همت خود بال و پر زند (اول سرگذشت مؤلف که مجملا ذکر میشود)\nدرسنه هزار و سیصد و نه هجری که والد مؤلف از هرات بارض اقدس آمد بجهات عدیده داشت که عنوان آن باعث درازای رساله میگشتم\nمحرم خواهد شد خود مؤلف نیز از اوامر و احکام آن زمان که امیر افغانستان باعث عصبانیت و قلت باری آن تکلیف اقامت هرات\nندیدم بر چه سواری بارض اقدس آمدم انا ملک مال و حشم و زندگانی و اسباب فراوان بود از نا چاری هرکدام درود بارض اقدس جلوس کردم\nبا مرحوم صاحب دیوان طالب شراء بود ملاحظه اینکه راه مجاورت و مرادات با افغانستان باز باشد بهانه نگهداری اندوخته حیثیات ایران\nدر آن ایام گفتگوی عزل صاحب دیوان بمیان آمد و از آمد کورش خان بپام امور چود شد سردار عبدالحمید خان افغان پسر مرحوم سردار عبدالله\nبن سلطان احمد خان قتلی که در مشهد موثق دولت علیه ایران بود بتصدیقاخیال توطن نصف از اعیان جهه روزه اوقات مقرری هرات دا\nو این مصلحت را عجما نه از بنده مؤلف پرسید رای ندادم مضربی امیر به قایند عذر موجهی اقرامی کرد اما مفید نیفتاد و عاقبت کاویش در میان\nولی تاکید بر رفتن بود زیرا که مخارج بیش از ما دخل را باید که شهرستانی جواب دهد نه صبر و سکوت القصه بنده مؤلف با سردار و سرارانی که آمدم\nبارض اقدس حاضر و مقیم شدم هم در این ایام مسافر گرامی مؤلف در خاک داخله ایران و جا و خا رجه اتفاق افتاد که شرحش مفصل است\nالا در برآن چند فقره کا و نجد و توسط شخص محترمی از دولت بخیرا نکلیس نگارنده را جمع مقدمها انجام دادم و مختصره ای نیز از آمدات دربار ریاست\nمنظور گردید با حضرت الا شاهزاده مویدالدوله دام مقاما براه ایران بایات خراسان منصوب قندارد بارض اقدس گردیدند روز ورود موکب والا\nتا دو فرسنگی استقبال رفتم اثنای راه و الا جاه سهرابۀ آقای مویدالعلما رعایت در باره مؤلف فرمود که در امور و مرحوم امیرحسین خان شجاع الد\nکسب تمثال درآمد، بود هنوز مشهد بود مؤلف ملاقات آن امیر جلیل رفته تمنای همراهی نمودم آنهم بشرط رفتن قوچان پذیرفت بقاء الله مرست\nشجاع الدوله مؤلف هم روانه قوچان شدم و شب عید قربان بجنل فز بود ورود نمودم مرحوم شجاع الدوله موافق عهد خود مامور و مخارج ضیافت\nاسباب و آذوقه مؤلف مقرر داشت مدتی را نیز با بی بانی صبتی با هم میکندیم در لوازه اعیان قوچان میگذرند مشق ورزیده منصور و مختار\nو کوچه و بازار عنوان می نمود سرکار شجاع الدوله خواهش قبول آن دختر را فرمود مؤلف صلاح خود ندانم و این مطلب باعث رنجش خاطر آنمرحوم وانجبا قوجان شد\nاما لطف خدا شامل حال بود بپداری تفصیل حضرت والا شاهزاده عمیدامیرزا ملقب با میرجان سردار با قابات الفت فرزند ارشد خود و شایق تر تعلیم عسکری\nدو و نفر پیشخدمت از طهران بغزم رفتن مسر حد مشهد آمده و قوچان تشریف آوردند استقبالی معظم بپایه قریه فرخان بعمل آمد و در اینجا آنجا تدارک شده بود\nصرف نموده بقصبه قوچان وارد بعد از چند روزی عزم سر حد شد پیش از حرکت آن میان گفتم گفتگوی سر حد فیروزه قوچان بین دولتین ایران وروس\nپیش آمد و اقلانما هریت آن سر حد بمرحوم شجاع الدوله بیسی جمعیت سواران بپردازه و اینکار مؤلف راج شد لذا جوانان لایق و ندیده نظام را داخل خدمت\nنموده و بقانون رفتار تعلیم آنجایی نقش فیس دادم چون خودم مقامنگل بودم نتوا خدمت شایسته ای تنها را تعلیم دادم تا چندی نامهری که سزاوار احساسات\nاین انعام و جناب جلالتماب اجل اکرم میز امجاتیه خان ناظم الملک از طهران مامور انجام دوست سر حد فیروزه تعیین سنون خراسانا ز جانبا سمت برآیند\nبا رجال و ثروت و رسش و صدها که سرا نزد قزاق از سمت عشق اباد آمد و هیجان عده و شمس العده پذیرای آن ندیده شدند تا حرکت بجانب خیره\nمنزل اول که قریه ما روچ میباشد قنا شد فردای فرسنگی شاهارو عمل اقامت ارد و شد فردا که عازم درول آباد بودیم خیمه سکان که باریش عشق آباد چیده\nگرد د دشت النشار شجاع الدوله زیرینه است دئیس کمیسیته با آن حشمت و جلا که دارا بود گرفتار چنگال این گروه شد و تم این قضیه وظایف حماس دریات\nانا شیرانه فاتح مبلا بطرق ممران لای میدهد دیگر ان شیک غرور و خود ستا نمایند ولنا اقتدار دوست خود نباشد با اساس نیازه اقدا محقاحل میشود وقت\nموسم تغییر داری بجا آوردند مخلصان پیش از طرف روسی عطف شجاع الدوله و حکومت قوچا مصوب شد و منو نامصور نقشه سر در فیروزانی\nدر این گیر داد سوار مست مشهد و منابع ممتد و حسار مؤلف باعث در صلاح میگام حرکت ارد و انغا مرق این استغاثه جواب این برا سیطرح این حقوق دو شجاع ادویات\nاز خجالت خاوری شیب مقام سبک سرق آن دول موکو موف مانه ها تاقی مقشر تاچون این میت طهاری افتاد بپوجان در از وای زیاد وا با قیاول دادند و ناگوار\nقال الله تعالى نظر هذا لينا ونوخار لكم (آمين)","chars":3991,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00014.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/14","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/14","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}