{"book":"adl1214","page":130,"text":"نسخه سوم عین الوقایع صفحه ١٢٣\nمستجن میگوید (افریقیا) عباس پاشای میلم را بواسطه خونریزی زیادی که در قلمرو خود نمود در دفتر\nاز علاتمها او ا دراخته کردند و سعید پاشا عمویش بجای اودا معین نمود (امریکا) که در تب\nانا تونی و دولت اسپانیا بجهت حبس یکفروند کشتی انا تونی که در ناوان اسپانیولیا توقیف کرده بودند و جهتمند\nبتجارت با ژاپون دولت انگلیس داوطلب نزا مائی انا تونی است چنکه روس میخواست که بمریست پائل بیوست\nدر جزایر کو چکن شنعاس متعلق بملکت پر وکه از چندین سال قبل طیور دریا و غیره انجهانها داشتمه فضیلات خودرا\nانجا ریخته بودند و تا آنزمان فرنگیها آن انکشاف را نکرده بودند و تمامی اراضی آن جزایر بچندین ترع قطر انه\nفضولات طیور مجری شده و بر شوه زمین خیلی مفید بود در اینسال دسته دسته کشتی آنجا رفته و از انها بار کرده\nببلادینگی دنیا بردند در تشهریان سال وارده واقعه در برزیل زلزله سختی روی داد حکمران هرات سردار\nسعید محمد خان پسر وزیر یار محمد خان که نقصان عقل بهمرسانیده بود کم کم خبط دماغ یافت در وزها اغواط\nرا برای حاضری و سان دیدن احضار مینمود و بهنگام و فیله افواج حرفهای نا شایسته ببزرکان و صاب\nمنصبان میزد و در ختم میتی که سپاهیان مطالبه انعام یا مواجب می‌نمودند حکم میکرد توپهای بزرگ را از\nتو پخانه بمیدان مشق می آوردند و مخصوصا بجانب ارک که نوآبر و انده کش آنجا ساکن بود مفصل با کلوله\nشنک میکردند و دشنام زیاد نیز با نالی حرم خود و پدرش میداد و هرکس میگفت که سردار صاحب از نوابه\nوالده چه میخواهی میگفت دنیائی از او میخواهم تا ندید دست بوطیند ارم خلاصه اعیان و اشراف همردزه\nبدین مخمصه گرفتار بودند و هرگاه با ونصیحت میکردند فوز آبگمشیر برهنه قصد قتل ناصح می نمود اتا نوابه\nمادر سعید محمد خان که دختر سمی سیدال خان و خیلی عاقله بود از مملکت و مردم بتدبیر خود نگهداری میکرد تا کار بجائی رسید که کرجه ادعای سعید محمد خان\nهمزده را بهر چی بقتل رسانید و بزرکان آنجا که از او رنجش داشته سوار بنهاره با قیس الشکر فصار کرده با انها بمدت شخته\nدر ضمن شاهزاده محمد یوسف و شاهزاده محمد رضا پسران شاهزاده ملک قاسم میرزا که برادرزاده گان کا کج شده افغان و در\nسرجام خراسان در پناه دولت ایران بودند نامه نوشته و آنها را بهرات خواستند و ترغیب و تحریص نمودند و سعید از رسید\nخواب کو شعلمات داطمینان از آمدن شاهزاده محمد یوسف سعید محمد خان و ا دیوانه خطاب کرده در صددنا فرمانی و بی‌احترامی او\nدر ١٢٧٣هجری (مطابق ١٨٥٥مسیحی) در اینسال شاهزاده محمد رضا پسر ملک قاسم پسربرادران\nفیروزالدین میرزا براهنمائی عباس خان ریحا که سید محمد خان اور ا از هرات اخراج بلمعوده بود از سرجام ناحیه مشهد\nمتوجه هرات شده بدون رضای والی خراسان بمعید تمام خودرا بخاک هرات رسانیدند و بطولع محمد امین شریعت پیشقدران\nو متعلقان خود داده از آنها اطمینان در همراهی خودشد همه قرآن مهر کرده باستقبال آنها فرستادند تاشاه پشت بدروازه\nملک معر و ف بهرات آمده شطران در برا گشودند و بدون اطلاع سعید محمد خان آنها را بشهر داخل نمودند و طبل چهار روی\nبنام شاهزاده محمد رضا کوبیدند فردا صبح که این خبر غوشند اهالی اطراف سردار سعید محمد خان را داکدا شتند و\nبشاهزاده محمد رضا کر ویدند و عباس یگان با علمای سیستان عزم کوه محمد برقی چی مطر بعد آب باطنی که با سردار سخی دانا\nداشته با جمعی متوجه ارک شدند در میان دالان ارک بسعید محمدخان رسیدند بلا عمل دستمال کلاهی ابریشمی را تا پیه گلوی\nاو","chars":2927,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00130.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/130","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/130","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}