{"book":"adl1214","page":103,"text":"نسخه سوم عين الوقايع صفحه ۶۹\nو مورخین شهریار ایران را درباره او مشتبه میکرده بخیل انمملک بهترین ممالک روی زمین و ایالت\nدارا تر از عموم ملل صفحه عالم محسوب میشدند و همه روزه ملک و مکنت و نفوس ایران در تزاید بود و قوام\nدولت نیز نظم شایان میگرفت اسحمل این گرفتاریها باعث آن شد که کلکت و قورخانه باردوی نواب\nحشمه الدوله بجراسان نرسید و نواب معظم الیه لا علاج وزیر یار محمد خان افغان ظهیر الدوله را که حاکم\nهرات بود با سپاه جراری بخراسان طلبید و هم سالار کراراً معاونت از وزیر یار محمد خان خواسته\nدر این بود از آنجت وزیر یار محمد خان شانزده هزار سپاه سواره و پیاده بهمراه خود بمشهد آمد و مع\nسفر وزیر یار یکعراده توپ که آهن لوله اش قدری کج بود و تا ورود او بمشهد هم نواب حمزه میرزا و هم سالار\nایران بتعزیه امیدواری از وزیر یار محمد خان داشتند تا لشکریان او بطرق رسیدند از اهالی مشهد و اتباع سالار\nدوزیر یار محمدخا تا قریه محمد آباد و از سپاه حمزه میرزا که بارک مشهد بودند چند فوج و توپخانه تا مقابل عسکریه صفا\nآراستند مقاتلائیان اطرافی نیز حضور داشتند وزیر یار محمد خان از طرق گذشته و علامت سپاه\nطرفین را دیده بپیر زابخت خان مرحوم و سایر بزرگان هراتی که همراه او بودند مصلحت نمود که یاری\nو معاونت و اتصال بکدام طرف ما اختیار نماید بهتر است یکی از بزرگان هرات درشتی انگشتان\nمخصوص و دست خود را بدرد و گفت مشت خود را اگر بنوک درفش بزنی مجروح میشود یا درفش میشکند وزیر گفته مشت\nدست مجروح میشود آن شخص گفته بود پس سالار و اتباع اورا مشت بدان و عموی پادشاه و لشکر\nدولت ایران را درفش گمان کن زیرا با دولت طرف شدن رعیت معنی و معاد ندارد و صرفه در\nنظر نمی آید وزیر بعد از نطق آن شخص محترم روی توپ را بطرف لشکریان سالار نموده یکتیر با گلوله آتش\nدادند آنوقت سالاریان مایوس از یاری افاغنه شده بشهر مراجعت کردند و سپاه نواب\nحمزه میرزا اول با توپها شلک شادیانه نمودند و بعد حمله بطرف بروج محله عیدگاه برده بنای\nگلوله ریزی سختی نهادند که افاغنه بآن استعداد و حمله وری عساکر ایران تحسین آفرین گفتند و وزیر\nیار محمد خان با تفاق سران سپاه شرفیاب حضور نواب حمزه میرزا شده و او طلب تسخیر شهر شد و در\nباغی از باغات خارج دروازه خیابان علیا اردو زدند و قرار یورش افغانی دادند اهالی شهر نیز\nتمام استعداد حربی خود را بدروازه سر آب و بالا خیابان برده شمخالچیان در حصاربند و تیرحائزی جا\nگرفته و منتظر هجات خصم بودند و بفتوای علماء شهر بد فاع حاضر شدند تا سه روز بعد از ورود خود لشکریان\nوزیر یار محمد خان حمله آور بجانب شهر شدند و اهالی شهر و تفنگچیان دست از پا خطا نکردند تا سپاه\nافاغنه چند توپ بدروازه های سرآب و بالا خیابان بزدند و آرد پل دروازه و پای حصارشر کردیدند\nیکدفعه از هر جانب بنای شلک را نهادند هفتصد نفر از افاغنه هدف گلوله و مقتول شدند و سه صد نفر زخم\nکاری برداشتند و جاده را کل دیده پس نشستند و بعد از این یورش صلاح اقامت در مشهد ندیده\nوزیر یار محمد خان از نواب حمزه میرزا درخواست نمود که لشکریان خود را برداشته بهرات بروند\nو متوقف","chars":2612,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00103.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/103","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/103","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}