{"book":"adl1200","page":7,"text":"(١٦٠)\n\nآورد. غیرت ملی و رقابت او در زادگی چنان تحریک شان کرد که این دو نفر خفیه باهم عهد کردند\nتا این طعنه را از دامن خاندان خود رفع کنند و باچند نفر از دوستان خود چون شاغاسی دلاور\nو نور محمد خان «کانقشه» ترتیب دادند که شاه شجاع را قبل از حرکت بطرف جلال آباد بقتل برسانند.\nموهن لال عقیده دارد که درین اقدام نواب عبدالجبارخان نیز محرک ایشان بود قرار بیان سراج التواریخ\nگویا پلان آنها بایست در موقعیکه شاه صفوف مجاهدین را معاینه میکرد ـ اجراء میشد اما اتفاقاً\nدر همان وقتی که نوبت شجاع الدوله و محمد عثمان خان رسید شاه شجاع که از سرداران بارکزائی\nمتزجر ویران هایی اعتماد بود ـ دامن خیمهء خویش را پائین انداخت و از پذیرفتن احترام\nسرداران بارکزائی خود داری نمود و آنها موقع نیافتند و در اثر آن پیش آمد نقشهء ابتدائی ایشان بهم\nخورد . محمد عثمان خان تصور کرد که شاه از فکرایشان آگاه شده است و موقع هم از دست رفته\nپس از اجرای عزم خویش منصرف شد. اما شجاع الدوله بعزم خود راسخ ماند و تاشام بانتظار بسر\nبرد تا مگر فرصتی بدست آید. درین موقع شاه شجاع که تا این زمان فکر خود را یکطرفه نکرده و هنوز\nتردد داشت از جوش و خروش مردم درک کرد که کار جدی است و نمیتواند دیگر ملت را به امروز\nوفردا فریب بدهد . بلکه بایست از کابل حرکت کند پس مخفیانه برای برداشتن جواهرات خویش\nاز سیاه سنگ به بالاحصار برگشت . شجاع الدوله که مترصد فرصت بود ـ او را تعقیب کرد و تمام\nشب را در عرض راه بین بالاحصار و سیاه سنگ در انتظار گذرانید .\n\nقتل شاه شجاع :\n\n٦٠ نفریکه بمعیت شاغاسی دلاور و نور محمد خان رکاب با او همراه بودند از بسیار انتظار خسته شده\nپراگنده شدند اما شجاع الدوله هنوز هم انتظار کشید تا اینکه دم صبح شاه شجاع در چپانی که به واسطهء\n٤ نفر کسار بردار حمل میشد ظاهر گشت . شجاع الدوله از کمین گاه خارج شده ـ براو گلهء پرتاب\nکرد . کار برداران ترسیده چپان را انداختند وشاه که مجروح شده بود ـ از چپان خارج و رو بفرار\nگذاشت و در تاریکی خود را در یک جر خشک انداخته پنهان شد. شجاع الدوله که هر قدر جستجو کرد\nاو را نیافت و بالاخره در حال مایوسی میخواست که اسپ خود را که نزد شاغاسی دلاور بود\nگرفته حرکت نمایند زیرا هوا روشن شده میرفت اما شاغاسی باو توصیه کرد که کار را نباید نیم کله\nگذاشت و هر دو نفر به جستجو برآمدند شجاع الدوله شاه را در پناهگاهی یافته براو حمله کرد\nدرین وقت شاه شجاع تضرع نمود که «سردار ـ سرکار چه گناه کرده است» شجاع الدوله\nدر جواب گفت «گناه شاه خیانت به قوم واسلام وطرفداری از کفار است»\nاین را گفته گلهء دیگر جانب او پرتاب نمود که شاه از اثر آن از پا درآمد . و شجاع الدوله\nغیور که قصدش رفع یک لکه بدنامی از نام ملت و از بین بردن یک عایق مهم از راه مقاصد ملی","chars":2340,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00007.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/7","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/7","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}