{"book":"adl1200","page":59,"text":"-۲۱۲-\n\nدر ینوقت لارد لارنس یعنی همان سرجان لارنس سابق که با امیر دوست محمد خان معاهده کرده\nبود عهده حکومت اعلی هندوستان را داشت. نامبرده در عین اینکه خلق وذات وتمایلات شهزاده گان\nرا مراقبت میکرد در نظر داشت که سیاست عدم مداخله را کارفرما شود و از امداد علنی با تمام\nشهزادگان ولوکه مثل شیر علیخان در وقت پدر مقابل ولیعهدی را نیز حائز بوده باشند، خود داری کند\nچنانچه روی همین نظریه بود که در سلطنت اول امیر شیر علیخان در حال شناسائی حکومت او از امداد\nمادی انکار ورزید و طبیعی این سیاست برای افغانستان مضر تمام شد زیرا امیر جدید را که پس از\nلشکر کشی های اخیر پدرش از حیث مالی و حربی تهی دست شده بود به ضعف مادی دچار و با لمقابل\nحریفان اورا تشویق به اقدامات نموده ، طوریکه ديوك آف ار گایل وزیر سابق هند در کتاب خود\nموسوم به (مسئله افغانستان) می‌نویسد در عین زمان لارد لارنس میخواست باين ذريعه تمام\nشهزادگان را ودارسازد تا بطرف برطانیه چشم داشته باشند و بدیگر طرف ها نگاه نکنند و این سیاست\nاگرچه ظاهراً منوط به ملاحظات محلی بود لیکن در باطن از اثر پیشرفت روس جانب آسیای مرکزی\nواحتمال اینکه روس مثل گذشته ایران را برای اجرای مقاصد خود آله دست خویش قرار دهد ،\nاتخاذ شده بود و این بعقیده زمامداران انگلیس سهل ترین راهی برای جلوگیری ازین احتمال بود\n(ولوکه سراسر به نقص افغانستان تمام شد )و ازهمین لحاظ بودکه در سال ۱٨٦۷ع — ١٢٨٤ هـ ق\nانگلیسها به امیرشیر علیخان در هرات اخطار دادند که اگر بطرف ایران تمایلی نشان بدهد قرار داد یکه\nبا او دارند فسخ و رقبای او علناً با اسلحه و پول تقویت خواهند شد.\n\nدر عین زمان طوریکه اشاره کردیم این سیاست انگلیس ها از تمایلات شخصی هم میرانبود چنانچه ثابت\nاست که امیر محمد افضل خان و امیر محمد اعظم خان را بر امیر شیر علیخان که افکار استقلالی داشت ترجیح\nمیدادند همچنانکه یکزمان شاه شجاع را بر امیر دوست محمدخان ترجیع داده و تصور کرده بودند که او\nبرای اداره افغانستان و خدمت به موقف سیاسی و مقتضیات ایشان مناسب تر خواهد بود لیکن بعد ها\nدر اثر تجربه باشتباه خود پی برده دوباره به امیر دوست محمدخان راضی شدند . در مورد\nامیر شیر علیخان نیز وضعیت تقریباً بهمان قرار انجام یافت. دلچسپی انگلیس ها\nبا میر محمد اعظم خان وامیر محمد افضل خان اولتراز همه ازین معلوم\nمیشرد که در زمانیکه امیرشیر علیخان ولیعهد رسمی مملکت بود و درهرات بر تخت پدر نشست لازم\nبود که مطابق بروح قرار داد هائی که انگلیس با پدر متوفی او داشتند فوراً امیر شیر علیخان را\nپادشاه افغانستان شناخته و مطابق قرار داد های مذکور از حیث پول و اسلحه باو امداد مینمودند\nو لااقل همین امداد را که در سلطنت دوم برایش فرستادند در سلطنت اول باو تسلیم میدادند و ندای او را\nبی جواب نمیگذاشتند و باینقسم مخالفین او را بطور غیر مستقیم تشجیع نمیکردند .","chars":2412,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00059.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/59","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/59","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}