{"book":"adl1200","page":57,"text":"-۲۱۰-\n\nانگلیس از خارج بهم خورد و این پادشاه منور در پایان یازده سال مجاهده بحال قابل تاسفی به ترك\nتاج و تخت آبائی خویش مجبور و در حال بی سر و سامانی از غصه هلاك شد .\nبهر حال تاریخ افغانستان نسبت به این پادشاه از هر جهت احترام را نگه داشته و تخم هائی\nکه او پاشیده و تا امروز با وجود وقفه های کم و زیاد نشو و نما کرده است، برای همیشه نام او را به\nنسل های آینده یادآور ی خواهد کرد.\nپس از استقرار سلطنت و اینکه آخرین منبع خطر برای او که محمد سرورخان بن امیر محمد اعظم خان\nبود و در تپزین موقع گرفته بود ـ قهرا از آنجا خارج و از خاک افغانستان نیز بیرون شد ـ امیر یک\nسیاست آشتی را نسبت به اعضای خاندان خویش و سائر مامورین و بزرگان که با او از در مخالفت پیش\nآمده بودند اتخاذ کرد. ـ سردار محمد یوسف خان برادر خود و محمد زمان خان بن مهردل خان\nو دیگر سران را عفو کرد و نائب محمد علم خان که قبلا در اثر شکست اول امیر محمد اعظم خان از طرف\nامیر شیر علیخان برای تامین ولایات شمالی اعزام شده بود آن منطقه را از تصرف محمد اسحق خان\nپسر دیگر محمد اعظم خان خارج ساخته و نامبرده را از رود آمو بطرف بخارا متواری ساخت و باین\nقسم برای مرتبه نخست بعد از مرگ امیر دوست محمدخان ـ افغانستان در تحت اثر یک پادشاه\nواحد قرار گرفته ـ معاندی در صحنه مملکت بمقابل او به مشاهده نمی رسید.\nو از همین جهت بود که بزودی دول همسایه از قبیل انگلستان، ایران و بخارا با اعزام نمایندگان\nشان بدربار امیر و اجرای مراسم تبریک به شناسائی سلطنت او مبادرت ورزیدند چنانچه عطاء محمدخان\nسدوزائی از طرف حکومت هند و میر ابوالحسن شاه از طرف پادشاه ایران و همچنین شهزاده بخارا که\nبظاهر از پدر خود قهر کرده بود بدربار امیر مواصلت کردند.\nدرین موقع بود که امیر شیر علیخان شروع به اصلاحات داخلی نموده اگرچه از نظریات حضرت سید\nجمال الدین که بعد از فرار امیر محمد اعظم خان (که وزیر و مشیر او بود) در کابل مانده بود استفاده\nزیاد کرد لیکن از سبب علائق ممتدی که بین سید موصوف و امیر محمد اعظم خان موجود بود او را\nرسما در امور مملکت داری موقع نداد تا آنکه سید موصوف به فکر خارج شدن از افغانستان افتاده\nبعد تسلیم پیش نهادات و پلان اصلاحات خود ـ وطن عزیز را ترك گفت (و دیگر تا زمان مرگ\nروی وطن را ندیده فقط خاک او پس از (۷٥) سال مهجوری در دوره زمامداری اعلیحضرت\nمحمد ظاهر شاه از استامبول به کابل نقل داده شد) .\nاز طرف دیگر اولین کار امیر مراجعه به دولت برطانیه بود تا این دفعه که سلطنت او مستقر شده است\nشناسائی و امداد آن مملکت را حاصل دارد چنانچه روی این نظریه از جلوس خویش به دولت\nمزبوره بتوسط نماینده اش عطامحمد خان سدوزائی بتاریخ ۱۲شعبان ۱۲۸٥ هـ ق (١٨٦٨ ع) اطلاع داد و با فراموش\nکردن رفتار گذشته، آمادگی و آرزوی خود را برای دوام روابط دوستانه با دولت موصوف اظهار کرد.","chars":2401,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00057.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/57","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/57","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}