{"book":"adl1200","page":32,"text":"- ١٨٥ -\n\nحکومت سردار سلطان احمدخان در هرات\n\nدر خلال این واقعات دولت برطانیه میخواست از راه مظاهره، قوه ایران را از هرات منصرف\nسازد و از همان تجارب گذشته استفاده کرده در ماه نوامبر ١٨٥٧ (١٢٧٣ه ق) عسکری تحت قیادت\n«جميز اوترم» از راه دریا بطرف ایران اعزام کرده بود که عسکر مزبور در همان آوانیکه کنفرانس\nجمرود بین سرجان لارنس و امیر دوست محمد خان منعقد میشد بر بندر بوشهر در جنوب ایران حمله\nکرده آنرا متصرف شده بود و حکومت ایران از اثر این اقدام برطانیه که با اعلان جنگ توأم بود\nسراسیمه شده موافقه کرد تا هرات را تخلیه کند (٤ مارچ ١٨٥٧ع - ۱۲۷۳ ه ق) و عسکر ایران\nبتاریخ ٢٧ جولائی ١٨٥٧ ع ( اواخر ۱۲۷۳ه ق) هرات را تخلیه نمودند . ولی ناصر الدین شاه که\nاز اشغال و مخصوصاً الحاق هرات مثل اجداد خویش مایوس شده بود به فکر افتاد تا از طریق سیاسی\nهرات را تحت رسوخ خویش نگهداشته از ملحق شدن به حکومت مرکزی افغانستان مثل زمان اسلاف\nخویش بازدارد و هم طوری کند که حکمران هرات مخالف انگلیس باشد پس سردار سلطان احمد خان\nرا که از مدتی در دربار ایران برای همچه یک مقصدی پذیرفته شده بود - واز یکطرف مخالف امیر\nو از طرف دیگر دشمن دیرینه انگلیس بود – تکلیف کرد تا حکومت هرات را بکف یگيرد. ولی\nچون از سردار موصوف و دوستی دائمی او با خود مطمئن نبود - محمدعلم خان بن رحمدل خان\nوشیرعلی خان بن مهردل خان را نیز که در ایران بودند با او همراه و در حکومت هرات شریک\nساخت ( رمضان ۱۲۷۳ ه ق مطابق فروری ١٨٥٧ ع ) لیکن سردار موصوف که شخص استقلال\nپرستی بود - آن ها را در حکومت هرات موقع نداد. چنانچه اول الذکر را بزودی بایران تبعید\nکرد که در راه از دست دزدان کشته شد و اخیر الذکر پس از مدتی که وزیر او بود چون در سیاست\nخارجی با او موا فقه نداشته طرفدار انگلیس بود به قندهار آمد و امیر دوست محمد خان معاش\nسابقش را برقرار ساخت – اما برای سلطان علیخان بن کهندل خان و اولاده وزیر یار محمد خان\nبه مشوره ایران معاش مقرر کرد. سردار سلطان احمدخان که از طرف حکومت ایران لقب(سرکار)\nرا حاصل کرده بود در هرات حکومت مستقلی تشکیل داد که اگرچه لقب شاه را نداشت باهم مثل\nزمان سرداران قندهار تمام اقتدار حکومت در کف او بود اما ایرانی ها که هیچگاه در معامله هرات\nاز راه صداقت پیش نیامده بودند - با وجود معاهده که با انگلیس عقد کردند و در آن عدم تعلق\nخود را به امور هرات تجدید و تائید نمودند - معهذا عساکر خویش را در غوریان و سرخس\nنگهداشته بودند و مترصد بودند که اگر چنانچه بلوای شدید عساکر هندی در بنگال کسب وخامت\nنماید دوباره بر هرات حمله کنند لیکن انگلیس ها ظاهرا برای تطبیق مواد عهدنامه ایران و انگلیس\nو باطناً برای درک افکار سردار سلطان احمدخان هیئتی را تحت اثر میجر تیلر از بغداد بطرف هرات","chars":2336,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00032.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/32","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/32","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}