{"book":"adl1200","page":17,"text":"-۱۷۰-\n\nسلطنت دوم امیر دوست محمد خان\n\nمراجعت امیر بکابل باشور و شعف استقبال شد زیرا ملت بعد از آنقدر انقلابات و تجارب تلخ تسلط\nاجنبی ، انتظار پادشاهی را داشت که از خود شان باشد و مملکت را آرام سازد اما این دفعه نیز امیر\nبیش از ربع افغانستان را در تحت اختیار خود نداشت زیرا تنها کابل و غزنی و جلال آباد در تصرف او\nبوده ـ قندهار در دست کهندل خان و برادران اعیانی اش بصورت مستقل اداره میشد و هرات\nدر تحت زمامداری یار محمد خان الکوزائی از سلطنت مرکزی مجزا و ولایات ماورای هندوکش هم\nدر تحت رسوخ میرها و والی های محلی قرار داشتند .\nبنابران باز مهمترین مسئله که در برابر امیر در سلطنت دومش عرض اندام میکرد، همانا وحدت\nبخشیدن افغانستان بود و این در حقیقت تعقیب و تکمیل پلان ناتمام سلطنت اول او بشمار میرفت.\nولی این بار تجارب گذشته بالاخصه مشاهده قوه و قدرت انگلیس که در هند ملاحظه کرد، بردامیر\nرا محافظه کارتر از سابق ساخته بود و همین مسئله سبب شد که پلان اصلاحات داخلی را برا ستقلال\nسیاسی مقدم تر بسازد و در روابط خارجی خود نهایت احتیاط را کار فرماید، بـه معاهدات خود با انگلیس\nبکمال دقت و پابندی رفتار نماید و حتی در سیاست داخلی نیز از کمال مسامحه کار گرفته با هیچکس\nعلناً نپیچد و پلان اتحاد ملی و وحدت بخشیدن افغانستان را که آرزوی بزرگ او بود ـ با بسیار\nمحافظه کاری و تأنی در دست اجراء بگیرد چنانچه روی همین اساس بود که الحاق قندهار ۱۵ سال\nو الحاق هرات ۲۰ سال وقت گرفت و در سمت ولایات شمالی که بدست میرهای محلی اداره میشد\nنیز با نهایت خاموشی اقدامات کرده بطور غیر محسوسی تدریجاً آنهارا به حکومت مرکزی مربوط و تابع\nساخت ولی الحاق قطعی و مستقیم این ولایات باستثنای بلخ تقریباً تا اخیر سلطنت او صورت واقعی\nبخود نگرفته بود .\nبهر حال وقتیکه امیر دوست محمد خان زمام امور کابل و توابع آنرا برای بار دوم بکف گرفت\nمملکت بیش از دوره قبل از استیلای انگلیس ابتر و فقیر بوده امور مملکت داری در اثر سوء اجراءات\nعمال انگلیس و سپس در نتیجه انقلابات خانمانسوز بکلی درهم وبرهم و مملکت و ملت از همه بیشتر\nاحتیاج به امنیت داشتند تا خرابی های وارده را ترمیم نمایند و امیر نیز تمام هم خود را متوجه همین\nقسمت ساخته موفق شد که امنیت را در متصرفات خویش تأمین کند . از حیث اینکه\nاکثر مامورین سابقه از بین رفته و یا در خدمت اجنبی داخل و اعتماد حکومت و ملت را\nاز خود سلب کرده بودند امیر مجبور شد تا زمام امور ولایات را به پسران خویش بسپارد ولی از حیث اینکه\nمیخواست در سیاست داخلی و خارجی از صلح و آشتی کار بگیرد و یک دوره گذشت و متارکه را\nروی کار آورد، رجالی را که مزاج تند و خلق رزمی داشتند و با دول اجنبی در آویخته","chars":2282,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00017.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/17","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/17","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}