{"book":"adl1200","page":16,"text":"-169-\nاو از طرف حکومت برطانیه تصدیق و تقدیر شده اشتباهات لارد آکلیند و مکناتن را قرار ذیل خلاصه میکند:\n۱- مخالفت باسران ملی و عدم احترام آنها.\n۲- بی بازخواستی آمرین و تجاوزات مامورین.\n۳- تحمیل مصارف یک اردوی بزرگ برعایدات قلیل مملکت.\n۴- جادادن سران بارکزائی درملک و عدم احترام و دلجوئی از ایشان.\n۵- تصادم باروحیات ملت و بی پروائی درمقابل آن.\n۶- عدم مطالبه امداد فوری از هند در موقع شورش.\nو امثال آن از قبیل مقرر کردن الفنستن جنرال بی کفایت و مریض بعوض لاردکین و غیره و غیره... اما سرهنری دیورند که از صاحب منصبان بزرگ انگلیس و درعملیات افغانستان شرکت داشت، در اخیر کتاب خود موسوم به علل (جنگ اول افغان) نسبت به این لشکر کشی چنین قضاوت میکند:\n«در تاریخ هند هیچیک ضربت آنقدر تحقیر آمیز برای قدرت انگلستان و آنقدر پر از بی آبی برای اسلحه ما قید نشده مثل آن ضربتی که محمد اکبر خان را بتاج بخشی مشهو ر ساخت و امید همه مخالفین سیادت و اولیت برطانیه را در شرق تقویه کرد.»\nاز همه گذشته خود لارد آکلیند بتاریخ ۱۵ مارچ ۱۸۴۲ع (۱۲۵۸هـ ق) در مکتوب خود به نام قوماندان عمومی هند چنین می نگارد.\n«از اول اشغال کابل بدامنی موجود بود و در تابستان ۱۸۴۱ع (۱۲۵۷هـ ق) بدامنی در قندهار شدت اختیار کرد و در نوامبر دامنه آن به کابل سرایت نمود. این انقلاب (زیرا بهتر است بجای بغاوت انقلاب گفته شود) که سبب بربادی و تباهی و واقعات تاسف انگیز و بالاخره قتل تعداد زیاد دسته های برطانوی گردید، یک ملامتی بشمار میرود که در تاریخ هند نظیر ندارد. همه این رویدادها از سبب مخالفت عمومی ملت افغانستان بمیان آمد و منجر به اتحاد تمام ملت مزبور بمقابل ما و مبدل به جنگی گردید که یک جنگ مذهبی وهم یک جنگ ملی بشمار میرفت، این واقعه باید ما را باین نتیجه برساند که اشغال افغانستان (اگر باز هم اشغال شود) بجای آنکه بمقابل یک متجاوز غربی برای ما یک منبع قوت شود منبع ضعف خواهد شد. بنابراین باید سیاستی که باثر آن پیشرفت عساکر ما درین مملکت اجراء شود ـ بکلی طرف توجه قرار نگیرد و معدوم تصور شود.\nاینست قضاوت خود انگلیس ها درباره سیاست تجاوزی اشغال افغانستان در جنگ اول! افسوس که اخلافشان باز هم ازین تجارب و قضاوت های حقه عبرت نگرفته تجربه خود را تکرار کردند ولی بار دیگر بهمین نتیجه و قناعت واصل شدند...","chars":1959,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00016.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/16","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/16","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}