{"book":"adl1200","page":15,"text":"(۱۶۸)\n\nو مانند یک فرزند مطیع و فدا کار و یک رعیت تابع و حاضر خدمت، برای قبول اوامر او اظهار\nآمادگی نمود اما ملت که تاجدیشی دوم امیر را تنها و تنها از اثر فدا کاری ها و عرق ریزی های وزیر\nاکبرخان دلیر میداند در سجع مهر امیر این بیت را که از قریحهء یکی از شعرای و ملی نمایندهء\nافکار ملت بود ثبت نمودند.\n\nبزد زفضل وعنایات خالق (اکبر) امیر دوست محمد دوباره سکه بזר\n\nخلاصه امیر دوست محمدخان پس از سه سال و ۴ ماه ترک سلطنت دوباره بر تخت کابل جلوس\nکرد و از طرف دیگر سرداران قندهار که در ایران علاقهء مروس از طرف شاه ایران بحیث جاگیر\nوشهر بابک کرمان مرکز بود و باش آنها و یک لک روپیه معاش سالانه برایشان تعیین شده بود\nودرین مدت به موجب معاهدهء که ایران با انگلیس داشت اجازهء داخل شدن به افغانستان را حاصل\nنکرده بودند پس از نشر خبر تخلیهء افغانستان باشارهء انگلیس از طرف شاه ایران اجازهء حرکت\nبه طرف افغانستان حاصل و از راه سیستان جانب قندهار حرکت نمودند و صفدر جنگ را که هنوز\nدر قندهار مانده ومردم بـرا و اعتماد نداشتند شکست داده فرار هند ساختند ـ و خود حکومت\nخـویش را دوباره بدست گرفتند و باین قسم اوضاع قبل از سال ۱۸۳۹ ع (۱۲۵۴ ه ق) دوباره\nدر افغانستان عیناً بـرقرار شد مثل اینکه هیچیک واقعهء رخ نداده و امیر دوست محمد خان امیرکابل\nوکهندل خان و برادرانش زمامداران قندهار ویار محمدخان الکوزائی که کامران شاه سدوزائی\nرا بقتل رسانیده بیود بلا وقفه پادشاه هرات بوده باشند.\nو باینطریق انگلیها پس از سه سال و هشت ماه تسلط در افغانستان (از صفر ۱۲۵۵ ه ق تا رمضان\n۱۲۵۸ ه ق اپریل ۱۸۳۹ـ نوامبر ۱۸۴۲ع) از اثر عدم انقیاد ملت افغان ، مملکت را مجبوراً\nترك گفته یک اردوی معظم خویش را ـ علاوه بر(پرستیز) ونفوذ معنوی خود در افغانستان چه بلکه\nدر تمام شرق ـ بطور جبران ناپذیری از دست دادند. درین سه سال و هشت ماه نیز چنانچه شرح دادیم\nحالت انگلیس ها همیشه خوار وزبون بوده و از هرطرف باشورشـ وغای ملت مواجه بودند که\nنمونهء این خواری وزبونی همانا معاهدات مغلوبانهء ایست که با سران ملی منعقد کرده و میخواسته اند\nبهر شرط وقراری که سران ملت به آنها رفتار کنند ـ جانی بسلامت بکشند تا اینکه این آرزو نیز باثر\nعدم صداقت در معاهدات و کوشش ایشان در نفاق اندازی بین سران ملی ، برآورده نشده ، تمام قوای\nآنها از بزرگ تا کوچک طعمهء شمشیر بیدریغ افغانهای غیور گردید.\nاین بود جریانات و نتائج دورهء اول لشکرکشی انگلیس به افغانستان.\nبهر حال مولفین انگلیس نسبت باین لشکرکشی، خودشان خوبتر قضاوت کرده و احتیاج به تفصیل\nوموشگافی را برای ما نگذاشته اند . موهن لال مولف کتاب حیات امیر دوست محمد خان که کتاب","chars":2253,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1200/00015.jpg","first_page":1,"last_page":65,"title":"Mukhtaṣar tārīkh-i Afghānistān مختصر تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1200/15","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1200/canvas/15","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1200/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1200_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}