{"book":"adl1198","page":695,"text":"(650)\nکبیر و صغیر از ویست و از بهتر کتبی میباشد که در این فن در اسلام تالیف\nگردیده یاقوت حموی و صاحب کشف الظنون و ابن اثیر و عسقلانی وی را\nاز بیهق نیشاپور میدانند. تنها امین احمد رازی در هفت اقلیم و علی شیر قانع\nدر تحفة الکرام در مورد بیهق اختلاف دارند اینها میگویند بیهق\nشهرچه ایست از ضمایم قندهار نزديك به قلات که آنرا مقر نیز گویند مردم\nنيك از آنجا برخاسته چون ابوبکر بیهقی استاد سلطان محمود غازی که\nسنن کبیر از تالیفات اوست شیخ عبدالحق دهلوی در اشعة اللمعات شرح مشکوة\nدر این باره به تفصیل سخن رانده این استاد بزرگوار در 458 وفات یافته\nچون این موضوع تحقیق زیاد میطلبد اینجا موقع آن نیست.\nاحمد بن محمد عبدالرحمن باشانی هراتی\nبقول سیوطی کنیت وی ابو عبید است و وی شاگرد خطابی بستی میباشد\nکه شرح حال او گذارش یافت و نزد از هری نیز درس خوانده.\nاین شخص کتابی بنام غریبین در حدیث داشته و هم چنین تاریخی بنام\nولاة هرات متاسفاً هردو کتاب او موجود نیست در سال 401 وفات کرده.\nآدم بن احمد بن اسد هراتی\nیاقوت در معجم الادبا و سیوطی در تذکره خویش می نگارند که نامبرده\nاز اهل هرات بود اما در بلخ سکونت داشت ادیب و عالم و اصولی بود چون\nاز حج به بغداد آمد علمای بغداد بروی گرد آمدند و نزدوی حدیث و ادبیات\nخواندند. ابو منصور جوالیقی در يك مسئله با وی مناظره کرد. فاضل هرات\nبه وی گفت تو اول نسبت خود را درست کن آنگاه داخل مناظره شو!\nزیراوی منسوب به جوالیق بود و نسبت بجمع درست نمی باشد.\nجناده بن محمد بن حسین ازوی هراتی\nوی نیز از شاگردان علامه از هریست یاقوت در معجم الادباء گوید وی","chars":1366,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00695.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/695","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/695","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}