{"book":"adl1198","page":689,"text":"(٦٤٤)\n\nفصل (بیستم)\nعلماء\n\nشیخ الرئیس ابو علی سینا\nپدران وی از محتشمان بلخ بودند و در آن شهر زندگی داشتند جدش\nسینا و پدرش عبدالله و خودش حسین نام داشت کنیه‌اش ابوعلی و لقبش شیخ الرئیس\nمی‌باشد پدرش از بلخ به بخارا رفت و در روزگار سامانیان در آن سامان در قریه\nخرمیشن ماموریت دولتی داشت و از قریه افشنه زنی خواست که ستاره نامیده\nمی‌شد این بزرگوار در سال ۳۹۱ هجری قمری در افشنه متولد گردید و از کودکی\nباذکای خارق العاده و بی نظیر مشغول تحصیل شد و از بخارا بخوارزم رفت\nو چنانکه در کتب و آثار متعدد موجود است از خوارزم بهمدان آمد و بعد از\nاشغال مراتب و مناصب دولتی در سال ٤٢٧ از جهان رخت بست و در همدان جان\nسپرد و همانجا مدفون گردید. سلطان محمود آرزو داشت وی به غزنه بیاید و مانند\nسایر فضلا و محققین بمرکز جدید خراسان که در درباروی گرد آمده بودند و به\nتالیفات علمی و فلسفی می‌پرداختند بوعلی سینا نیز در آن حلقه دانش و حکمت شامل\nشود و با حمایتی که سلطان از علم و علماء دارد مانند ابوریحان بیرونی به\nمشاغل علمی موظف گردد اما روزگار مجال نداد که حکیم نامور به غزنه\nبیاید و پایتخت کشوری را که پدرش از آنجا برخاسته بود دیده بتواند. چون شرح\nاحوال او را علمای جهان به تفصیل نگاشته‌اند و شخصیت بین المللی وی مربوط\nبتمام بشریت است و در این راه تجلیلات مکرر بعمل آمده و در باره‌اش نیز کتب\nمفصل در این معنی نگاشته‌اند بهمین قدر اکتفا رفت.\n\nابو ریحان محمد بن احمد بیرونی\nوی بقول اکثر مورخان از خوارزم است تنها امام فخر الدین رازی در تفسیر\nکبیر خود او را از هرات میداند. سلطان محمود چون خوارزم را گشود این حکیم","chars":1390,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00689.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/689","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/689","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}