{"book":"adl1198","page":668,"text":"(٦٢٣)\n\nسلطان گفته است باخبر فردوسی بزرگترین شاعر زبان فارسی میباشد و بلاشك رتبه استادی و پیشوائی بر همه شاعران مابعد خود که در این شیوه سخن رانده اند دارد و همچنانکه در کتاب او بیتی چند در هجو سلطان دیده میشود چندین بیت در ستایش سلطان بزرگ غزنی موجود است که ارتباط وی را بدربار غزنه ثابت می گرداند .\n\nدر آغاز شهنامه گوید:\n\nچو دانستم آمد زمان سخن   کنون نو شده روزگار کهن\nبر اندیشهٔ شهریار زمین   بخفتم شبی دل پر از آفرین\nدل من چو نور اندران تیره شب   بخفته کشاده دل و بسته لب\nچنان دید روشن روانم بخواب   که رخشنده شمعی بر آمد ز آب\nهمه روی گیتی شب لاجورد   از آن شمع گشتی چو یاقوت زرد\nرده بر کشیده سپاه از دو میل   بدست چپش هفتصد ژنده پیل\nچو آن چهرهٔ خسروی دیدمی   از آن نامداران بپرسیدمی\nکه این چرخ و ماهست یا تاج و گاه   ستاره است پیش اندرش با سپاه\nیکی گفت این شاه روم است و هند   ز قنوج تا پیش دریای سند\nجهاندار محمود شاه بزرگ   به آبشخور آرد همی میش و گرگ\nز کشمیر تا پیش دریای چین   بر او شهریاران کنند آفرین\nچو كودك لب از شیر مادر بشست   به گهواره محمود گوید نخست\nبه ایران همه خوبی از داد اوست   جهان شادمان از دل شاد اوست\nببزم اندرون آسمان وفاست   به رزم اندرون تیز چنگ اژدهاست\n\nمسعود سعد سلمان\n\nشاعر بزرگوار و نامی که چندین سال عمر وی در زندان سپری شد و حبسیه های وی از شاهکارهای ادب دری شمرده میشود شگفت است که","chars":1217,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00668.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/668","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/668","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}