{"book":"adl1198","page":654,"text":"(609)\nسرزمین و مدح گوی مفاخر و شیدای شکوه آن میباشند و محمود چون موجد\nو پدید آرنده این افتخارات بود در خور این همه ستایش ها شمرده می شد\nبعضی گفته اند گویندگان عصر محمود در اثر اجباری که سلطان بر آنها\nمی نمود بمدايح وی می پرداختند اما این سخن دور از حقیقت است و بس\nبعید می نماید چگونه شعرای آن عصر شکست تركمنان و نیایش قدر خان را\nمی دیدند و شکوه و جمال غزنه را مشاهده می نمودند و می دیدند بارگاه خدایگان\nخراسان و خسرو شرق از شهزادگان و راجگان بلاد مفتوحه و از گنجها و\nفیلان و سالاران آن مملوست یکباره بوجد نمی آمدند .\nگویندگان ملی و شاعران بزرگ و با همت و دانشمند را بهتر از این موضوعی\nدر دست نبود و از این جاست که سلطان را با فتح سیاسی فتح ادبی و علمی نیز\nنصیب شد .\nقصاید این گویندگان بزرگ همه داستانهای مفاخر و دیوان ملیت است\nحتی در تشبیب های قصایدشان نیز از همین موضوع خارج نشده اند و کمتر\nقصیده ایست که در تشبیب آن ذکر بهار و مناظر طبیعی و زیبائی های کهسار\nکشور ذکر نشده باشد دیوان فرخی و عنصری در حکم شهنامه عصر سلطنت غزنویان\nاست و بجز ذکر شهکارهای غزنه و غزنویان و فضایل و محامد ایشان چیزی\nدیگر در آن نمی توان یافت در این دوره اشعار گویندگان دو نقطه بارز\nدارد مدایح و چکامه های درباری و آثار عرفانی و تصوفی که ما هر دو قسمت\nرا در این رساله می نگاریم و از هر دو نوع گویندگان دوره غزنویان باجمال\nسخن میرانیم البته تفصیل و استیعاب کامل این قسمت وظیفه دانشمندانی می باشد\nکه تاریخ ادبی افغانستان را بر پایه تحقیقات علمی و ادبی می نگارند .","chars":1338,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00654.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/654","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/654","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}