{"book":"adl1198","page":649,"text":"(٦٠٤)\nمی نگاریم: (١) بهرحال ایاز از ناموران وسالاران معروف این کشور است در خدمت مسعود نیز پردلی و شهامت وی مکرر مذکور شده و در اخذ انتقام مسعود از پسران محمد دست داشته و چنانکه مشروحاً درجای خویش بیامد ایاز در سال ٤٤٩ قمری در ماه ربیع الاول وفات نموده و مزار او در لاهور است (٢)\nخوارزمشاه التونتاش\nدیگر از افسران بزرگ و بهترین سرداران نامی و وفادار محمود التونتاش بود که حکومت هرات داشت و در جنگ غور و غرشستان سهیم بود – و در اکثر جنگ های هند در رکاب سلطان میبود و از غلامان و پروردگان محمود بود و در سال فتح خوارزم بحکم سلطان به پادشاهی آن ولایت مقرر گردید و بخوارزم شاه معروف شد . این افسر بزرگ بعد از محمود نیز در خدمت خوارزم برا قرار ماند – سلطان اور ابرادر خطاب میکرد – و پسران خود را می گفت که التونتاش بمنزلت عم مشفق شماست و سلطان هیچ وقت به وی درشت نگفته بود .\nمسعود و محمد نیز تاهنگامی که سلطان در قید حیات بود پیش روی او بر می خاستند و او را بالا می نشاندند و در بارگاه محمود هیچ کس فراتر از او نمی نشست و چندان طرف اعتماد سلطان بود که چون در خوارزم بود نیز سلطان در امور مهم مملکت با وی مشورت می نمود و کتباً رای او را می خواست\n(١) امیر جنگجو سالار ایماق\nسواره کند در میدان درآید\nیکی گوید که آن سرویست برکوه\nزنان پارسا از شوی گردند\nدلیرا ن در نهیبش روز کوشش\nاگر بر سنگ خارا بر زندتیر\nنه بر خیره بدو دل داد محمود\nدل و بازوی خسرو روز پیکار\nزیای اندر فتد دلهای نظار\nدگر گوید گلی تازه است پربار\nبکابین دیدن او را خریدار\nهمی لرزند چون برگ سپیدار\nبسنگ اندر نشاند تا بپوفار\nدل معبود را بازی مپندار\n(٢) ابن اثیر ص ٢٦٦ ج ٩ تاریخ کامل . (٦٠٦)","chars":1443,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00649.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/649","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/649","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}