{"book":"adl1198","page":613,"text":"(٥٦٨)\n\nخسرو شاه ـ منصور شاه ـ فرخ شاه (١) زاول شاه ـ دولت شاه، شهنشاه.\nمسعود شاه ـ محمد شاه ـ علی شاه.\n\nفخر مدبر در داستان از بهرام شاه نقل میکند که خالی از لطف نیست\nوی میگوید: بهرامشاه کنیزی داشت که دلش بروی سخت مایل بود این کنیز\nبیمار شد و سلطان از اندوه بیماری او شب ها نمی خفت در آن وقت طبیبی از عراق\nآمده بود که او را ابوسعید موصلی مینامیدند و قرسا بود حال رنجوری این\nکنیز را باو گفتند دلیلش را (قاروره) خواست و معاینه کرد مریض را نادیده\nگفت این زن است و هندو میباشد و بیشتر این گونه مرض به این طایفه وارد\nمیشود من خود مریض را معاینه کنم و معالجه نمایم سلطان از مهارت وی\nمتعجب شد. طبیب همین که چشمش بر بیمار افتاد عاشق گشت و حالی بوی طاری\nشد که زبانش بسته گردید و از سرای سلطنت به بهانه رجوع کتاب بخانه خویش\nرفت مهتر جوهر این حال را بسلطان رساند و گفت ندانم چه حادثه شد که طبیب\nعلاج نتوانست سلطان مهتر را بمنزل وی فرستاد که قضیه را تحقیق نماید.\nطبیب ماجرای عشق خود را بی پرده بیان کرد و گفت اگر این کنیز را\nسلطان بمن دهد من مسلمان میشوم. مهتر جوهر بعد از اجازه موضوع را\nبه سلطان گفت سلطان چندان بخشم آمد که بعادت محمود یان موی بر پیشانی\nوی راست شد و کلاه بیفتاد.\nمهتر عرض کرد این طبیب از راه دور آمده و میخواهد مسلمان شود سلطان\nچون به اسلام وی مطمئن شد کنیز را به طبیب بخشید و در جهاز وی نیز مبالغ\nزیاد عنایت فرمود و کنیز به معالجه طبیب نیکو گردید.\nداستان دیگر این است که روزی سلطان در قصر باغ پیروزی جشن شاهانه\nبپاداشته بود آخر روز امر داد که مجلسی از خانه بیرون برند فراشان به بردن\n\n(١) در نجراب يك دره بنام فرخ شاه منسوب است و مردم آن دیار او را معاصر\nسلاطین غزنوی واز ان دودمان دانند ـ مزار وی هم در آنجاست .","chars":1517,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00613.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/613","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/613","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}