{"book":"adl1198","page":481,"text":"( ٣٦ )\n\nدر غایت شنوائی بود این قضیه مسموع افتاد ترسید که سپاه سپر او با لشکر\nزلفین ایاز بر نیاید کارد بر کشید و بدست ایاز داد که بیگیروزلفین خویش\nرا بهر ایاز خدمت کرد و کارد از دست او بستد بر گفت از کجا ببرم گفت از نیمه\nایاز زلف دوتو کرد و تقدیر بگرفت و فرمان بجای آورد و هر دوسر زلف\nخویش را پیش محمود نهاد گویند آن فرمانبر داری عشق را سبب دیگر شد\nمحمود زر وجواهر خواست و افزون از رسم معهود و عادت ایاز را بخشش کرد\nو از غایت مستی در خواب رفت و چون نسیم سحر گاهی بر او وزید بر تخت\nپادشاهی از خواب در آمد آنچه کرده بود یادش آمد ایاز را بخواند و آن\nزلفین بریده بدید تباه پشیمانی بر دل او تاختن آورد وخمار عربده بردماغ\nاو مستولی گشت می خفت و می خاست و از مقربان و مرتبان کسی را زهره آن نبود\nکه پرسیدی که سبب چیست تا آخر کار حاجب علی قریب که حاجب بزرگ\nاو بود روی به عنصری کرد و گفت پیش سلطان در شو و خویشتن بدو نمای و طریقی\nبکن که سلطان خوش طبع گردد عنصری فرمان حاجب بزرگ بجای آورد\nو در پیش سلطان شد و خدمت کرد سلطان یمین الدوله سر برآورد و گفت ای\nعنصری این ساعت از تو می اندیشیدم می بینی که چه افتاده است ما را درین\nمعنی چیزی بگوی که لایق حال باشد عنصری خدمت کرد و بر بدیهه گفت:\nکی عیب سر زلف بت از کاستن است\nچه جای به غم نشستن و خاستن است\nجای طرب و نشاط و می خواستن است\nکارا ستن سرو ز پیراستن است\nسلطان یمین الدوله محمود را به این دوبیتی بغایت خوش افتاد بفرمود تا جواهر\nبیاورند و سه بار دهان او پر جواهر کرد و مطربان را پیش خواست و آن روز تا شب\nبدین دو بیتی شراب خوردند و آن داهیه بدین دوبیتی از پیش او برخواست وعظیم\nخوش طبع گشت و السلام ،","chars":1436,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00481.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/481","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/481","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}