{"book":"adl1198","page":480,"text":"(٤٣٥)\n\nدر این مورد دارد و يك منظومه نيز بنام محمودنامه میباشد که شاعری\nبر خود الزم نموده به تعداد حروف تهجی غزل بسازد و در هر بیت حرف\nاول را با حرف آخر از يك نوع بیاورد و این مجموعه را به عنصری نسبت\nمیدهند در حالی که سبك و و هن قسمتی از مضامین آن از سخن سرای داستانی\nو بزرگی مانند عنصری دور میباشد .\n\nدر مناسبت محمود با ایاز مؤرخان نیز داستانهای شگرف داردند عروضی\nسمرقندی در چهار مقاله این داستان را چنین می انگارد .\n\n«عشقی که سلطان یمین الدوله محمود را برایاز ترك بوده است معروف\nاست و مشهور آورده اند که سخت نیکو صورت نبود لیکن سبز چهره شیرین\nبوده است متناسب اعضاء و خوش حرکات و خردمند و آهسته و آداب مخلوق\nپرستی او را عظیم دست داده بوده است و در آن باره از نادرات زمانه خویش\nبوده است .\n\nو این همه اوصاف آنست که عشق را بحث کند و دوستی را بر قرار دارد\nوسلطان يمين الدوله محمود مردی دین دار و متقی بود و با عشق ایاز بسیار\nکشتی گرفتی تا از شارع شرع و منهاج حریت قدمی عدول نکرد و شبی\nدر مجلس عشرت بعد از آنکه شراب در او اثر کرده بود و عشق در او عمل نموده\nبزلف ایاز نگریست عشری دید بر روی ماه غلطان، سنبلی دید بر چهره آفتاب\nپیچان حلقه حلقه چون زره، بند بند چون زنجیر در هر حلقه هزار دل در هر بندی\nصد هزار جان عشق عنان خویشتن داری از دست صبر او بر بود و عاشق وار\nدر خود کشید محتسب آ عنا و صد قناس از گریبان شرع بر آورد و در بر ابر\nسلطان يمين الدوله به ایستاد و گفت هان محمود عشق را با فسق میامیز و حق\nرا با باطل ممزوج مکن که بدین ذلت ولایت عشق بر تو بشورد و چون بدر\nخویش از بهشت عشق بیوفتی و به غناء دنیای فسق در مانی سمع اقبالش","chars":1423,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00480.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/480","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/480","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}