{"book":"adl1198","page":479,"text":"(٤٣٤)\n\nتذکره نگاران این دوسه قطعه را بدو منسوب میدانند گویند این قطعه را\nدر مرگ كنيزك محبوب خود (گلستان) انشاد کرده :\nتا تو ای ماه زیر خاك شدی\nخاك را بر سپهر فضل آمد\nدل جزع کرد گفتم ای دل صبر\nاین قضا از خدای عدل آمد\nآدم از خاك بود خاكی شد\nهر که زوزاد باز اصل آمد\nو میگویند این قطعه را نیز در هنگام بیماری و نزدیکی مرگ خود انشاد نموده\nنا گفته نماند که نسبت این قطعه به سلطان از نقطه نظر اسلوب شعر مورد تأمل است.\n\nز بیم تیغ جهانگیر و گرز قلعه گشای\nجهان مسخر من شد چو زن مسخر رای\n\nگهی بعزت و دولت همی نشستم شاد\nگهی ز حرص همی رفتمی ز جای بجای\n\nبسی مفاخر کردم که من کسی هستم\nکنون برابر بینم همی امیر و گدای\n\nاگر دو کعله پوسیده بر کشی ز دو گور\nسر امیر که داند ز کله گدای\n\nهزار حلقه کشودم بيك اشارت دست\nبسی مصاف شکستم بيك فشردن پای\n\nچو مرگ تاختن آورد هیچ سود نکرد\nبقا بقای خدایست و ملک ملک خدای\n\nسلطان و ایاز\n\nدر داستانهائی که به سلطان نسبت میدهند وحتی در ادبیات فارسی قسمتی\nاز سرمایه گویندگانرا مهیا نموده داستان محمود و ایاز است که کمتر\nشاعریست آنرا ذکر ننموده و بان تلمیح نکرده باشد. زلالی كتابی مستقل","chars":997,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00479.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/479","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/479","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}