{"book":"adl1198","page":473,"text":"(٤٢٨)\n\nهر سال همچند انیکه به مال زکوة دادی همان مقدار برسبیل صلات وبخشش\nبفرزندان رسول (ص) دادی و بشهرها فرستادی و نامهای ایشان در جرائد ثبت بودی\nو در مملکت او هر کجا مزمنی و نابینائی بودی او را نفقه از بیت المال دادی در\nسلطنت او دو بار در خراسان قحط افتاد هر نوبت دویست هزار دینار بدر ویشان\nداد و از عطاها وصلتها که هر روز چنانکه واقع میشد و میداد خود قیاس\nنتواند کرد و عطای او هزار هزار درم بودی و میانه پانصد هزار و کمترین صد\nهزار و شعر دوست داشت و شعرا را صلت فراوان دادی و همه را اقطاع و ادرار\nمقرر کرده بود هر گاه که قصیده خواندندی هزار و دوهزار بدادی افسانه که\nدر امساک سلطان بدان مثل میزنند این است که سلطان در ایام آخر\nزندگی اموال نفیسه و جواهرات سلطانی را معاینه کرد و بگریست این داستان\nرا سبط ابن جوزی از العابی نقل می کند و نویسندگان متأخر چنین تعبیر\nمی کنند که چون سلطان از ان جواهرات به مردم نداد لهذا بخیل بود ولی\nاین سخن مضحك بنظر می آید زیرا اگر این داستان راست باشد کدام پادشاه\nدر دم مرگ جواهرات خود را به عساکر و رعایای خود بخشیده و خزانه خود را\nتهی نموده که سلطان محمود چنان میکرد جواهری را که وی از تاج متمردان\nو کمره راجگان و خزاین دشمنان بزور شمشیر ستده بود و ادامه سلطنت خود را نیز\nدر نظر داشت چرا بمردم می بخشید در حالی که گنجهای وی از درم و دینار\nمشحون بود دیگر به دادن جواهر ضرورت نمی افتاد در بارۀ گریۀ سلطان نیز\nاگر راست باشد بهتر از توجیهی نمیتوان یافت که داکتر محمد ناظم در تحقیقات\nفاضلانه خود نموده است .\nاین اثیر که از مورخان بزرگ و محقق است در این معنی گوید:\nیمین الدوله خرد مند متدین فیاض وصاحب علم و معرفت بود کتب کثیر\nبدر باروی تالیف گردید، علمای جهان بخدمت وی رسیدند . او اینها را احترام\nمی نمود و می پذیرفت و تعظیم می نمود و احسان می کرد.","chars":1576,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00473.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/473","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/473","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}