{"book":"adl1198","page":468,"text":"(٤٢٣)\n\nنیز بوده اند که سلطان بزرگ را به بخل و امساك نكوهش كرده اند.\nداستان امساك سلطان از دو جا سرچشمه گرفته (اول) روایاتی که بعضی از تاریخ نگاران مثل مؤلف حبیب السیر و روضة الصفا بسلطان جعل کرده‌اند و دیگران از ان ها اقتباس نموده اند.\n«دوم» افسانه که در مورد شاعر بزرگ خراسان ابوالقاسم فردوسی طوسی ذکر شد، و به اشعاری که در هجو سلطان بوی منسوب داشته اند استناد گردیده.\nاولاً این اشعار چنانکه در این اواخر تحقیق شده و پروفيسر محمود خان شیرانی (١) ثابت نموده است که ابیات جداگانه نمی باشد و از جاهای متفرق شهنامه فراهم گردیده در هجو سلطان نیست و بفرض محال این ابیات ازان فردوسی و در هجو سلطان بزرگ غزنه باشد بازهم عقيدهٔ شخصی و نتیجه عصبانیت و کدورتی است که شاعر بزرگ خراسان در بارهٔ سلطان نسبت به ندادن صله اظهار کرده و در این منظومه مسائل دیگری نیز هست که آن نظریات مانند امساك سلطان ـ موهون و بر خلاف حقایق تاریخ می باشد\nچنانکه این بیت ها:\nاگر شاه را شاه بودی پدر\nاگر مادر شاه با نو بدی\nبسر بر نهادی مرا تاج زر\nمرا سیم و زر تا بزا نو بدی\nو حقیقت غير این است زیرا هم پدر سلطان پادشاه بود و هم مادر وی بانو.\nپدرش ناصرالدین سبکتگین بود که تخت غزنه بوجود وی افتخار داشت و مملکتی پهناور در فرمان او بود ـ تاج می پوشید و بر تخت می نشست و فرمان می‌راند و شهرها می‌گشود نام وی بر درهم و دینار نقش بود و القاب وی در خطبه ها خوانده می شد . دربار بغداد مانند سایر حکمداران آن عصر سلطنت او را تصدیق کرده و لقبش را ناصرالدین نهاده بود.\n\n(١) دكتور ناظم صفحه (١٦٦) پاورقی","chars":1358,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00468.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/468","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/468","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}