{"book":"adl1198","page":46,"text":"(15)\n\nخواندند، مثنی بعد از ین بغداد را ( که آنوقت دهکدۀ بیش نبود )\nتاراج نمود و یزد گرد پادشاه فارس سپه سالار رستم فرخ زاد را با شصت هزار\nعسکر و فیلهای متعدد بجنگ عرب اعزام نمود خلیفه ثانی رض نیز قطعات مهم\nتقویه با قوماندان جدیدی « سعد وقاص » در اوایل سنه 15 در محاذ شرق\nگسیل نمود اردوی عرب که از سی هزار نفر تجاوز نمیکرد موضع «قادسیه»\nرا منطقه حرب اتخاذ کردند و در جنگی که بین طرفین واقع شد رستم\nسپه سالار کشته و اردوی فارس بخائر وعلم مضرب به کاویانی را با مقتول\nبسیاری از دست داده فرار کردند، قوماندان عرب ازین بعد فرات را بی جسر\nعبور و باستقامت پایتخت فارس مارش نمود یزد گرد دل از دست داد . و به «\nحلوان » عقب نشست ، اما مهران رازی در « جلولا » وقسماً عساکر شکست\nخورده قادسیه در «تکریت» موقع گرفتند، سعد وقاص بعد از اشغال مرکز در ششماه\nحصار جلولا را بواسطه برادر زاده خود بنی هاشم و 12 هزار عسکر اشغال\nو همچنین تکریت و موصل را بواسطه عبدالله معتم فتح نمود، وشروان نیز\nدر همین سال 15 هجری مسخر گردید. اما یزد گرد از استماع سقوط پایتختش\nبلا درنگ از حلوان به ری فرار کرد. عربها در سال 17 هجری «اهواز» را\nاشغال، و ابو هریره قوماندان اعزامی دارالخلافه هر مزو تستر را بصلح تحویل\nگرفته متعاقبا سوس فتح ، وشهر جدید کوفه از طرف سعد وقاص اعمار وبحيث\nقرار گاه عمومی عرب اتخاذ شد . در سال 21 یزد گرد اردوی عظیمی تشکیل\nو فیروزان قوماندان خودش را در نهاوند مامور نمود، زیر ا او از عزل سعد وقاص\nدر سال 20 مجدداً امید وار بفتح شده بود، سپه سالار جدید عرب نعمان بن مقرن\nکه بواسطه عبدالله پسر خلیفه اسلام تقویه شده بود به نهاوند عسکر کشید\nو در جنگ سه روزه با آنکه نعمان شخصاً در میدان حرب کشته شد اردوی\nعرب لشکر فارس را در هم شکسته و فیروزان را با ده هزار عساکر ش در رزمگاه\nبکشتند و این فتح « فتح الفتوح » خوانده شد، حذیفة بن الیمان جانشین نعمان گردید","chars":1636,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00046.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/46","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/46","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}