{"book":"adl1198","page":443,"text":"(۳۹۸)\nبوقت آنکه همی سیرخواب شوند\nتو در شتاب سفر بوده‌ ای و رنج سحر\nشنیده‌ام که همیشه چنان بود دریا\nکه بر دو منزل آوش گوش گردد کر\nهمی نماید هیبت همی نماید شور\nهمی بر آید موجش بر ا بر محور\nسه بار با تو بدریای بیکرانه شدم\nنه موج دیدم و هیبت نه شور و نه شر\nنخست روز که دریا تو را بدید بدید\nکه پیش فصل تو چون ناقص است و چون ابتر\nهمال نماند شد او بخواهد جفت\nبقدر با تو نیارد ز دار بخواهد بر\nچو کرد خویش نگه کرد مار ماهی دید\nبگیرد تو مه تابان و زهره از هر\nز تو خلایق را خرمی و شادی بود\nوز اوهمه خطر جان و بیم غرق و ضرر\nچو قدرت تو نگه کرد قدر خویش بدید\nچو آب کینه شد آب اندر و ز شرم حجر\nاز آب دریا گفتی همی بگوش آمد\nکه شهریارا دریا توئی و من قرقر\n\nقصیده عسجدی که تنها در طبقات ناصری منهاج السراج آنرا از عنصری میدانند و دیگر همه تذکره نگاران ازان عسجدی میدانند این است :\n\nتاشاه خسروان سفر سومنات کرد\nکردار خویش را علم معجزات کرد\nآثار روشن ملکان گذشته را\nنزديك بخردان همه چون مشکلات کرد\nبزدود نام کفر جهان را ز لوح دی\nشکر و دعای خویشتن از واجبات کرد\nشطرنج ملك باخت ملك با هزار شاه\nهر شاه را به لعب دگر شاه مات کرد\nمحمود شهریار ملك انكه ملك را\nبنیاد بر محامد و بر مکرمات کرد\nشاها تو از سکندر بیشی بدان جهت\nکو هر سفر که کرد به دیگر جهات کرد\nعین رضای ایزد جوئی تو در سفر\nليك او سفر بجستن آب حیات کرد\nتو کارها به نیزه و تیر و کمان کنی\nاو کارها به حیله و كلك و دوات کرد\nبر دادن صلات کتابی بگردشاه\nچونانکه بو حنیفه کتاب صلوة کرد\n\nپس از شکستن بت سلطان امر داد که آنچه جواهر وطلا در معبد است بخزانه تحویل گردد معبد ویران شود و بجای آن مسجد آباد شود","chars":1431,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00443.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/443","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/443","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}