{"book":"adl1198","page":442,"text":"(۳۹۷)\n\nپس آنکه او را کردند سو منات لقب \nخبر فکندند اندر جهان که از دریا\nمدبر همه خلق است و کرد کار جهان\nبعلم او بود اندر جهان صلاح و فساد\nگروه دیگر گفتندنی که این بت را\nکسی نیاورد او را بدین مقام همی\nبدین بگوید روز و بدین بگوید شب\nچو این زد ریـا سرزد و بخشک آمد\nبه شیر خویش مراور ابشت گاو و کنون\nفریضه هر روز آن سنگ را بشستندی\nز بهر شستن آن بت ز گنگ هر روزی\nخدای حکم چنان کرده بود کان بت را\nبدان نیست که مر آنرا بمکه باز برد\nچوبیت بکند ز بتخانه مال بت برداشت\nبر همنان را چندانکه دید سر ببرید\nزخون کشته کزان بتکده بدریا راند\nزبت پرستان چندان بکشت و چندان بست\nخدای داند کانجا چه مایه مردم بود\nمیان بتکده ایستاده و سلیح بجنگ\nخمی ز گرد ش در بابره فراز آمد\nزهی مظفر و فیروز بخت دولت یار\nتو بر کناره دریای سبز خیمه زده\nتوسومنات همی سوختی به بهمن ماه\n\nلقب که دید که نام اندر او بود مضمر\nبتی بر آمد زین گونه و بر این پیکر\nضیاء دهنده شمس است و نور بخش قمر\nبحکم این بود اندر جهان قضا و قدر\nبر آسمان برین بود جایگاه و مقر\nکه او ز آسمان بمدائن خود آمده است ایدر\nبدین بگوید بحر و بدین بگوید بر\nسجود کرد تد این را همه نبات و شجر\nبدین تقرب خوانند کا ورا مادر\nبا آب گنگ و بشیر و بزعفران و شکر\nدو جام آب رسیدی فزون زده ساغر\nزجای بر کند این شهریار دین پرور\nبکندایشک و با ما همی برد هم بر\nبدست خویش به بتخانه در فگند آذر\nبریده به سر آن کزهدی بتابد سر\nچو سرخ لاله شد آبی چو سبز سیمنبر\nکه کشته بود و گرفته زخایشان به کشمر\nهمه در آرزوی جنگ و جنگ را از در\nچوروز جنگ بامیان مصاف رستم زر\nگسسته شد زره امید مردمان یکسر\nکه گوی برده ای از خسروان بعقل وهنر\nشهان شراب زده بر کنار های شمر\nشهان دیگر عود و مشك وعنبر","chars":1483,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1198/00442.jpg","first_page":1,"last_page":737,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1198/442","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1198/canvas/442","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1198/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1198_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}